tayiko-español Конвенсияи Созмони Миллии Аргентина - CONSTITUCIÓN DE LA NACIÓN ARGENTINA

tayiko
español
Конвенсияи Созмони Миллии Аргентина
CONSTITUCIÓN DE LA NACIÓN ARGENTINA


БЕХТАРИН
PREÁMBULO


Мо намояндагони намояндагони халқҳои Аргентин мебошем, ки дар Конгресси генералии Конфронси генералӣ бо интихоб ва интихоби вилоятҳое, ки онро бо назардошти қоидаҳои қаблан мавҷудбуда, барои таъсис додани иттиҳоди миллӣ, таҳкими адолат, мустаҳкам намудани сулҳ дар дохили кишвар, таъмини ҳимояи умумӣ, пешбурди некӯаҳволии умумӣ ва таъмини манфиатҳои озодӣ, барои мо, барои насли мо ва барои ҳамаи одамони дунё, ки мехоҳанд замини Аргентиниро истиқомат кунанд, ҳимоя кардани Худо, сарчашмаи ҳама сабаб ва адолат: мо фармоиш, фармон ва муқаррар кардани ин Конститутсияро барои Аргентина миллӣ медонем.
Nos los representantes del pueblo de la Nación Argentina, reunidos en Congreso General Constituyente por voluntad y elección de las provincias que la componen, en cumplimiento de pactos preexistentes, con el objeto de constituir la unión nacional, afianzar la justicia, consolidar la paz interior, proveer a la defensa común, promover el bienestar general, y asegurar los beneficios de la libertad, para nosotros, para nuestra posteridad, y para todos los hombres del mundo que quieran habitar en el suelo argentino: invocando la protección de Dios, fuente de toda razón y justicia: ordenamos, decretamos y establecemos esta Constitución, para la Nación Argentina.


ҲАМЧУН
PRIMERA PARTE


Боби аввал
Capítulo Primero


Эъломияҳо, ҳуқуқҳо ва кафолатҳо
Declaraciones, derechos y garantías


Моддаи 1.- Миллати аргентинӣ барои ҳукумати худ ба шакли намояндагии федералии ҷумҳуриявӣ мутобиқи ин Конститутсия қабул мекунад.
Artículo 1º.- La Nación Argentina adopta para su gobierno la forma representativa republicana federal, según la establece la presente Constitución.


Моддаи 2. Ҳукумат федералии растаниҳои романтикии Румро дастгирӣ мекунад.
Artículo 2º.- El Gobierno federal sostiene el culto católico apostólico romano.


Моддаи 3. Мақомоти ҳокимияти федералӣ, ки дар шаҳри Сарқонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон қонуни махсуси Конгрессро эътироф мекунанд, қабл аз қабули қарори як ё якчанд қонунгузориҳои судие, ки дар қаламрави федералӣ қарор доранд, истиқомат мекунанд.
Artículo 3º.- Las autoridades que ejercen el Gobierno federal, residen en la ciudad que se declare Capital de la República por una ley especial del Congreso, previa cesión hecha por una o más legislaturas provinciales, del territorio que haya de federalizarse.


Моддаи 4. Давлатҳои аъзо хароҷоти давлатро бо маблағҳои хазинадории миллӣ, ки аз маҳсулотҳои воридотию содиротӣ, аз фурӯш ё иҷораи заминҳои моликияти зеҳнӣ, аз ҳисоби даромади почта аз Дигар саҳмҳое, ки Конгресси умумиҷаҳонӣ ба аҳолӣ баробар ва мутаносибан ба ҳисоб мераванд ва қарзҳо ва амалиёти кредитӣ аз як конгресс барои ҳолатҳои фавқулоддаи миллӣ ва ё барои ширкатҳои энергетикии миллӣ таъин карда мешаванд.
Artículo 4º.- El Gobierno federal provee a los gastos de la Nación con los fondos del Tesoro nacional formado del producto de derechos de importación y exportación, del de la venta o locación de tierras de propiedad nacional, de la renta de Correos, de las demás contribuciones que equitativa y proporcionalmente a la población imponga el Congreso General, y de los empréstitos y operaciones de crédito que decrete el mismo Congreso para urgencias de la Nación, o para empresas de utilidad nacional.


Моддаи 5. Ҳар як вилоят дар асоси муқаррароти намояндагии ҷумҳуриявӣ Конститутсияро мутобиқи принсипҳо, эъломияҳо ва кафолатҳои Конститутсияи миллӣ дубора хоҳад дод; ва таъмини адолати судӣ, низоми коммуналӣ ва таҳсилоти ибтидоӣ таъмин карда шавад. Дар чунин шароит, ҳукумати федералӣ ҳар як вилоятро аз он истифода мебарад, ки аз инҳисорӣ ва амалигардонии муассисаҳои худ кафолат диҳад.
Artículo 5º.- Cada provincia dictará para sí una Constitución bajo el sistema representativo republicano, de acuerdo con los principios, declaraciones y garantías de la Constitución Nacional; y que asegure su administración de justicia, su régimen municipal, y la educación primaria. Bajo de estas condiciones el Gobierno federal, garante a cada provincia el goce y ejercicio de sus instituciones.


Моддаи 6. Давлатҳои федеративӣ дар ҳудуди вилоятҳо шакли эътирофшудаи давлатиро кафолат медиҳанд, ё ба ихтиёри хориҷиён дохил шуданро талаб намоянд ва ба мақомоти салоҳиятдори онҳо барои барқарор кардани онҳо ё барқарор кардани онҳо, агар онҳо бо фишор ё аз ҷониби онҳо фирор карда шаванд, дигар вилоят.
Artículo 6º.- El Gobierno federal interviene en el territorio de las provincias para garantir la forma republicana de gobierno, o repeler invasiones exteriores, y a requisición de sus autoridades constituidas para sostenerlas o restablecerlas, si hubiesen sido depuestas por la sedición, o por invasión de otra provincia.


Моддаи 7 - Санадҳои ҷамъиятӣ ва расмиёти судии вилоят аз эътиқоди пурра ба дигарон; ва конгрессҳо бо қонунҳои умумӣ муайян карда мешаванд, ки чӣ гуна шакли пешакии ин санадҳо ва расмиётҳо ва таъсироти ҳуқуқӣ, ки онҳо истеҳсол хоҳанд шуд.
Artículo 7º.- Los actos públicos y procedimientos judiciales de una provincia gozan de entera fe en las demás; y el Congreso puede por leyes generales determinar cuál será la forma probatoria de estos actos y procedimientos, y los efectos legales que producirán.


Моддаи 8. Шаҳрвандони ҳар як давлат аз ҳама ҳуқуқҳо, имтиёзҳо ва имтиёзҳо, ки дар сарлавҳаи шаҳрвандӣ ба дигарон дахл доранд, доранд. Бозгашти ҷинояткорон ӯҳдадории байниҳамдигарии ҳамаи вилоятҳо мебошад.
Artículo 8º.- Los ciudadanos de cada provincia gozan de todos los derechos, privilegios e inmunidades inherentes al título de ciudadano en las demás. La extradición de los criminales es de obligación recíproca entre todas las provincias.


Моддаи 9- Дар тамоми қаламрави давлат аз гумрукҳои ғайриманқул, ки дар он тарифҳое, ки санҷишҳои Конгресӣ идора мешаванд, ғайриимкон хоҳад буд.
Artículo 9º.- En todo el territorio de la Nación no habrá más aduanas que las nacionales, en las cuales regirán las tarifas que sancione el Congreso.


Моддаи 10. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон муомилот оид ба таъсири истеҳсолот ё истеҳсолоти миллӣ, инчунин молу маҳсулот аз ҳар гуна намуде, ки дар анбори гумрукӣ фиристода шудаанд, озод карда мешаванд.
Artículo 10.- En el interior de la República es libre de derechos la circulación de los efectos de producción o fabricación nacional, así como la de los géneros y mercancías de todas clases, despachadas en las aduanas exteriores.


Моддаи 11- Мақолаҳои истеҳсоливу истеҳсолоти миллӣ ё истеҳсолӣ, инчунин чорвои ҳар гуна, ки аз ҳудуди як вилоят ба дигар кишвар мегузаранд, озодии номҳои транзитӣ буда, инчунин интиқол, киштӣ ё ҳайвонот мебошанд интиқол додан; ва дар бораи онҳое, ки дар қаламрави он қудрати воқеӣ доранд, ба онҳо ягон ҳуқуқи дигар дода наметавонанд.
Artículo 11.- Los artículos de producción o fabricación nacional o extranjera, así como los ganados de toda especie, que pasen por territorio de una provincia a otra, serán libres de los derechos llamados de tránsito, siéndolo también los carruajes, buques o bestias en que se transporten; y ningún otro derecho podrá imponérseles en adelante, cualquiera que sea su denominación, por el hecho de transitar el territorio.


Моддаи 12- Шартҳои аз як вилоят ба дигар кишвар интиқолшаванда вазифадор нестанд, ки барои интиқоли маблағи интиқолдиҳанда ва бидуни пардохти ҳаққи суғуртавӣ ба як порт аз дигар қонунҳо ё қоидаҳои савдо
Artículo 12.- Los buques destinados de una provincia a otra, no serán obligados a entrar, anclar y pagar derechos por causa de tránsito, sin que en ningún caso puedan concederse preferencias a un puerto respecto de otro, por medio de leyes o reglamentos de comercio.


Моддаи 13. - Ба навъҳои нав дар қаламрави давлат қабул карда шудан мумкин аст; вале вилоят дар қаламрави дигар ва ё дигарҳо, ё аз якчанд узви он, бе ризоияти қонуни вилоят ва ҳавзаи манфиатдор таъсис дода намешавад.
Artículo 13.- Podrán admitirse nuevas provincias en la Nación; pero no podrá erigirse una provincia en el territorio de otra u otras, ni de varias formarse una sola, sin el consentimiento de la Legislatura de las provincias interesadas y del Congreso.


Моддаи 14. - Ҳамаи сокинони халқ мувофиқи қонунҳое, ки амалияташонро танзим мекунанд, аз ҳуқуқҳои зерин истифода мебаранд; яъне: кор ва амал кардани тамоми қонуни қонунӣ; барои роҳнамоӣ ва тиҷорат; ба мақомоти ҳокимият муроҷиат кунад; ба ворид шудан, истодан, баромадан ва аз ҳудуди Аргентин хориҷ шудан; ки ба воситаи матбуот бе идеяҳои пештара нашрияҳои худро нашр кунанд; истифодаи амволи худ; барои мақсадҳои фоидаовар; барои ибодати худ озодона ибодат кардан; барои таълим додан ва омӯхтан.
Artículo 14.- Todos los habitantes de la Nación gozan de los siguientes derechos conforme a las leyes que reglamenten su ejercicio; a saber: de trabajar y ejercer toda industria lícita; de navegar y comerciar; de peticionar a las autoridades; de entrar, permanecer, transitar y salir del territorio argentino; de publicar sus ideas por la prensa sin censura previa; de usar y disponer de su propiedad; de asociarse con fines útiles; de profesar libremente su culto; de enseñar y aprender.


Моддаи 14 bis . - кор дар шаклҳои мухталифи он аз ҳимояи қонунҳо бархурдор хоҳад буд, ки кормандро таъмин хоҳад кард: шароити кории дуруст ва одилона, соатҳои маҳдуд ба кор; истироҳат ва истироҳати пулакӣ; ҷазоҳои одилона; Маблағи ҳадди ақали мобилии аҳолӣ Пардохти баробар барои ҳамин вазифа; иштирок дар фоидаи ширкатҳо, бо назорати истеҳсолот ва ҳамкорӣ дар идоракунӣ; ҳимоя аз озодии худсарона; устувории корманди давлатӣ; Ташкилоти иттифоқҳои касабаи озод ва демократӣ, ки бо навиштаҷоти оддӣ дар феҳристи махсус шинохта шудааст.
Artículo 14 bis.- El trabajo en sus diversas formas gozará de la protección de las leyes, las que asegurarán al trabajador: condiciones dignas y equitativas de labor, jornada limitada; descanso y vacaciones pagados; retribución justa; salario mínimo vital móvil; igual remuneración por igual tarea; participación en las ganancias de las empresas, con control de la producción y colaboración en la dirección; protección contra el despido arbitrario; estabilidad del empleado público; organización sindical libre y democrática, reconocida por la simple inscripción en un registro especial.


Гилсилаҳо кафолат дода мешаванд: ба шартномаҳои коллективӣ дохил мешаванд; Муроҷиат ба мурофиаи судӣ ва арбитражӣ; ҳуқуқ ба вусъат. Намояндагони иттифоқҳои касаба аз кафолатҳое, ки барои иҷрои идораи иттифоқҳои онҳо заруранд ва аз суботи онҳо шаҳодат медиҳанд.
Queda garantizado a los gremios: concertar convenios colectivos de trabajo; recurrir a la conciliación y al arbitraje; el derecho de huelga. Los representantes gremiales gozarán de las garantías necesarias para el cumplimiento de su gestión sindical y las relacionadas con la estabilidad de su empleo.


Давлат манфиатҳои амнияти иҷтимоӣ, ки хусусияти ҷудонопазир ва ғайриэътимолист, медиҳад. Аз ҷумла, қонун муқаррар мекунад: суғуртаи ҳатмии иҷтимоие, ки вазифаҳои миллӣ ва минтақавӣ бо молиявию иқтисодии худ, ки аз ҷониби ҷонибҳои манфиатдор бо иштироки давлатҳо идора карда мешаванд, бе сарпарастии саҳмҳо; нафақаҳо ва нафақаҳои мобилӣ; ҳимояи ҷудонашавандаи оила; ҳимояи моликияти оилавӣ; ҷубронпулиҳои иқтисодӣ ва дастрасӣ ба манзилҳои муносиб.
El Estado otorgará los beneficios de la seguridad social, que tendrá carácter de integral e irrenunciable. En especial, la ley establecerá: el seguro social obligatorio, que estará a cargo de entidades nacionales o provinciales con autonomía financiera y económica, administradas por los interesados con participación del Estado, sin que pueda existir superposición de aportes; jubilaciones y pensiones móviles; la protección integral de la familia; la defensa del bien de familia; la compensación económica familiar y el acceso a una vivienda digna.


Моддаи 15. Дар кишвари Аргентина ҳеҷ ғулом вуҷуд надорад: чанде, ки имрӯз вуҷуд доранд, аз қазияи ин Конститутсия озод нестанд; ва қонунҳои махсус ҷубронпулӣеро, ки ин изҳорот ба миён меорад, танзим мекунад. Ҳар як шартнома барои харид ва фурӯши одамон ҷиноятест, ки аз ҷониби онҳое, ки онро ҷашн мегиранд ва аз ҷониби роҳбар ё корманди расмӣ ваколатдор мешаванд, масъул хоҳанд буд. Ва ғуломоне, ки дар ҳама ҷо омадаанд, аз ҷониби рости қудрати марбут ба қаламрави ҷумҳурӣ озод мешаванд.
Artículo 15.- En la Nación Argentina no hay esclavos: los pocos que hoy existen quedan libres desde la jura de esta Constitución; y una ley especial reglará las indemnizaciones a que dé lugar esta declaración. Todo contrato de compra y venta de personas es un crimen de que serán responsables los que lo celebrasen, y el escribano o funcionario que lo autorice. Y los esclavos que de cualquier modo se introduzcan quedan libres por el solo hecho de pisar el territorio de la República.


Моддаи 16. Арзияи миллии Аргентина ҳуқуқҳои хун ва таваллудро эътироф намекунад: ягон имтиёз ё унвонҳои шахсӣ вуҷуд надорад. Ҳамаи сокинони он дар назди қонун баробаранд ва дар ҷои кори муносибе, ки бе ягон шароити дигар ба даст овардаанд, қабул карда мешаванд. Соҳибкорӣ асосҳои андоз ва пардохтҳои ҷамъиятӣ мебошад.
Artículo 16.- La Nación Argentina no admite prerrogativas de sangre, ni de nacimiento: no hay en ella fueros personales ni títulos de nobleza. Todos sus habitantes son iguales ante la ley, y admisibles en los empleos sin otra condición que la idoneidad. La igualdad es la base del impuesto y de las cargas públicas.


Моддаи 17. Молу мулки маҷбуран манъ аст ва ягон сокини кишвар наметавонад аз он маҳрум карда шавад, вале бо назардошти ҳукм дар асоси қонун. Молу мулк барои сабабҳои хадамоти коммуналӣ, бояд аз ҷониби қонун қаноат карда шавад ва қаблан ҷуброн карда шавад. Танҳо Конгрессҳо ба саҳмҳои дар моддаи 4 зикргардида истифода мебаранд. Хизматҳои шахсӣ талаб карда намешавад, ба истиснои ҳуқуқи қонун ё ҷазо тибқи қонун. Ҳар як муаллиф ё ихтироъ - соҳиби истиснои кор, ихтироъ ё кашф, барои мӯҳлати мувофиқашуда мебошад. Моликияти молу мулк ҳамеша аз Кодекси ҷиноии Аргентина маҳрум карда шудааст. Ҳеҷ гурӯҳе аз мусаллаҳ метавонад дархостҳоро талаб кунад, ва ҳеҷ гуна кӯмакро талаб кунад.
Artículo 17.- La propiedad es inviolable, y ningún habitante de la Nación puede ser privado de ella, sino en virtud de sentencia fundada en ley. La expropiación por causa de utilidad pública, debe ser calificada por ley y previamente indemnizada. Sólo el Congreso impone las contribuciones que se expresan en el Artículo 4º. Ningún servicio personal es exigible, sino en virtud de ley o de sentencia fundada en ley. Todo autor o inventor es propietario exclusivo de su obra, invento o descubrimiento, por el término que le acuerde la ley. La confiscación de bienes queda borrada para siempre del Código Penal argentino. Ningún cuerpo armado puede hacer requisiciones, ni exigir auxilios de ninguna especie.


Моддаи 18. Ҳеҷ як шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон бидуни пеш аз мурофиаи судӣ пеш аз мурофиаи судӣ пеш аз он ки протоколи махсус ё суд аз тарафи комиссияҳои махсус эътироф карда шавад ё аз судяҳое, ки қонун пеш аз он ки парванда муайян карда шудааст, хориҷ карда шавад. Ҳеҷ кас наметавонад дар бораи худ шаҳодат диҳад; ба истиснои фармонҳои мақомоти салоҳиятдор. Муҳофизати шахс ва ҳуқуқ ба маҷбурӣ дахлнопазир аст. Суроға маҷбуран ғайриқонунӣ, инчунин мукотиба ва ҳуҷҷатҳои хусусӣ мебошад; ва қонун дар кадом ҳолатҳо ва чӣ гуна асосҳо метавонад ба ҷустуҷӯ ва машғулияти он гузарад. Ҷазои қатл барои сабабҳои сиёсӣ, ҳама намуди шиканҷа ва кӯҳнавардӣ ҳамеша бекор карда шудааст. Зимни маҳбасхонаҳо барои бехатарӣ ва тоза кардани ҷабрдидагони маҳбусон, ки дар онҳо боздошт шудаанд ва ҳар гуна чорае, ки пешакӣ барои пешгирӣ кардани онҳо аз онҳо талаб карда мешавад, судя онро ба он ваколат медиҳад.
Artículo 18.- Ningún habitante de la Nación puede ser penado sin juicio previo fundado en ley anterior al hecho del proceso, ni juzgado por comisiones especiales, o sacado de los jueces designados por la ley antes del hecho de la causa. Nadie puede ser obligado a declarar contra sí mismo; ni arrestado sino en virtud de orden escrita de autoridad competente. Es inviolable la defensa en juicio de la persona y de los derechos. El domicilio es inviolable, como también la correspondencia epistolar y los papeles privados; y una ley determinará en qué casos y con qué justificativos podrá procederse a su allanamiento y ocupación. Quedan abolidos para siempre la pena de muerte por causas políticas, toda especie de tormento y los azotes. Las cárceles de la Nación serán sanas y limpias, para seguridad y no para castigo de los reos detenidos en ellas, y toda medida que a pretexto de precaución conduzca a mortificarlos más allá de lo que aquélla exija, hará responsable al juez que la autorice.


Моддаи 19 - Амали шахсии мардон, ки ба таври зўроварӣ ва ахлоқи ҷамъиятӣ зарар надорад ё ба шахси сеюм зарар намерасонад, танҳо ба Худо дода шудааст ва аз ҳокимияти судяҳо озод аст. Ҳеҷ як шаҳрванди кишвар маҷбур нахоҳад шуд, ки қонун чӣ гуна қонуншиканӣ накунад ва аз он чизе, ки манъ намекунад, маҳрум карда намешавад.
Artículo 19.- Las acciones privadas de los hombres que de ningún modo ofendan al orden y a la moral pública, ni perjudiquen a un tercero, están sólo reservadas a Dios, y exentas de la autoridad de los magistrados. Ningún habitante de la Nación será obligado a hacer lo que no manda la ley, ni privado de lo que ella no prohíbe.


Моддаи 20. Чунин шахсоне, ки дар қаламрави давлат аз ҳама гуна ҳуқуқҳои шаҳрвандии шаҳрванд истифода мебаранд; онҳо метавонанд саноат, тиҷорат ва касбро амалӣ намоянд; моликияти амволи ғайриманқул, харидорӣ ва фурӯши онҳо; дарёҳо ва соҳилҳо ҳаракат мекунанд; бепарҳези ибодати шумо; ки аз рӯи қонунҳо озмуда ва оиладор шаванд. Онҳо наметавонанд шаҳрвандиро эътироф кунанд ва барои пардохти изҳори ғайричашмдошт пардохт намоянд. Онҳо милиса шуданро дар як сол ду сол давом медиҳанд; вале мақомоти ваколатдор ин мӯҳлатро ба манфиати шахсе, ки дархости онро талаб мекунад, изҳорот ва исбот кардани хидмат ба ҷумҳурӣро кӯтоҳ карда метавонад.
Artículo 20.- Los extranjeros gozan en el territorio de la Nación de todos los derechos civiles del ciudadano; pueden ejercer su industria, comercio y profesión; poseer bienes raíces, comprarlos y enajenarlos; navegar los ríos y costas; ejercer libremente su culto; testar y casarse conforme a las leyes. No están obligados a admitir la ciudadanía, ni a pagar contribuciones forzosas extraordinarias. Obtienen nacionalización residiendo dos años continuos en la Nación; pero la autoridad puede acortar este término a favor del que lo solicite, alegando y probando servicios a la República.


Моддаи 21. Шаҳрванди Аргентина ӯҳдадор аст, ки дар муҳофизати кишвар ва ин Конститутсия мувофиқи қонунҳо, аз ҷониби Конгресс ва қарорҳои иҷроияи миллӣ ҳимоя кунад. Шаҳрвандон бо тариқатпарварӣ ройгон пешниҳод карда мешаванд, ки ин хидматро пешниҳод кунанд ё на дертар аз даҳ сол аз рӯзи қабули корти шаҳрвандӣ ҳисоб карда шаванд.
Artículo 21.- Todo ciudadano argentino está obligado a armarse en defensa de la patria y de esta Constitución, conforme a las leyes que al efecto dicte el Congreso y a los decretos del Ejecutivo nacional. Los ciudadanos por naturalización son libres de prestar o no este servicio por el término de diez años contados desde el día en que obtengan su carta de ciudadanía.


Моддаи 22. Одамон беэътиноӣ ё роҳбарӣ намекунанд, балки тавассути намояндагони онҳо ва мақомоти салоҳиятдори ин Конститутсия таъсис дода мешаванд. Ҳар як қувваи мусаллаҳ ё вохӯрии шахсоне, ки ҳуқуқи адвокат ва арзномаро аз номи одамон мепазиранд, ҷинояткории фоҷиабаро содир мекунанд.
Artículo 22.- El pueblo no delibera ni gobierna, sino por medio de sus representantes y autoridades creadas por esta Constitución. Toda fuerza armada o reunión de personas que se atribuya los derechos del pueblo y peticione a nombre de éste, comete delito de sedición.


Моддаи 23. Ҳангоми кушодани дохилӣ ё беруна, ки ба иҷрои ин Конститутсия ва мақомоте, ки аз ҷониби он таъсис ёфтааст, таҳдид мекунад, дар ҳолати фавқулоддае, дар он кафолатҳои конститутсионӣ мавҷуданд. Аммо дар давоми боздоштани Президенти Чумхурии Точикистон наметавонад ба худкуши ё суд мурожиат кунад. Қувваи он дар чунин ҳолат нисбат ба ашхос, даст кашидан ё интиқол додани онҳо аз як нуқтаи дигар ба кишвари дигар, агар онҳо аз қаламрави Аргентин берун набошанд, маҳдуд карда мешаванд.
Artículo 23.- En caso de conmoción interior o de ataque exterior que pongan en peligro el ejercicio de esta Constitución y de las autoridades creadas por ella, se declarará en estado de sitio la provincia o territorio en donde exista la perturbación del orden, quedando suspensas allí las garantías constitucionales. Pero durante esta suspensión no podrá el presidente de la República condenar por sí ni aplicar penas. Su poder se limitará en tal caso respecto de las personas, a arrestarlas o trasladarlas de un punto a otro de la Nación, si ellas no prefiriesen salir fuera del territorio argentino.


Моддаи 24. Конгресс ба ислоҳоти қонунгузории ҷорӣ дар ҳамаи филиалҳо ва таъсиси мурофиаи судӣ мусоидат мекунад.
Artículo 24.- El Congreso promoverá la reforma de la actual legislación en todos sus ramos, y el establecimiento del juicio por jurados.


Моддаи 25. Ҳукумати федералӣ ба муҳоҷират дар Аврупо мусоидат мекунад; ки метавонад ба қаламрави Аргентинии хориҷӣ, ки то ба замин омадан, беҳбуд бахшидан ба соҳаҳо, ҷорӣ намудани илм ва санъатро маҳдуд кунад, маҳдуд кунад ё андозбандӣ накунад.
Artículo 25.- El Gobierno federal fomentará la inmigración europea; y no podrá restringir, limitar ni gravar con impuesto alguno la entrada en el territorio argentino de los extranjeros que traigan por objeto labrar la tierra, mejorar las industrias, e introducir y enseñar las ciencias y las artes.


Моддаи 26. Интиқоли дарёҳои дохилии кишвар барои ҳамаи парчамҳо, танҳо ба қоидаҳои аз ҷониби мақомоти миллӣ додашуда озод аст.
Artículo 26.- La navegación de los ríos interiores de la Nación es libre para todas las banderas, con sujeción únicamente a los reglamentos que dicte la autoridad nacional.


Моддаи 27. Ҳокимияти федералӣ вазифадор аст, ки муносибатҳои худро бо сулҳ ва савдо бо давлатҳои хориҷӣ тавассути шартномаҳое, ки мувофиқи принсипҳои қонунгузории давлати муқаррар карда шудаанд, мустаҳкам намоянд.
Artículo 27.- El Gobierno federal está obligado a afianzar sus relaciones de paz y comercio con las potencias extranjeras por medio de tratados que estén en conformidad con los principios de derecho público establecidos en esta Constitución.


Моддаи 28. Принсипҳо, кафолатҳо ва ҳуқуқҳое, ки дар мақолаҳои пешина эътироф шудаанд, наметавонанд аз ҷониби қонунҳое, ки амалияташонро танзим мекунанд, тағйир дода намешаванд.
Artículo 28.- Los principios, garantías y derechos reconocidos en los anteriores artículos, no podrán ser alterados por las leyes que reglamenten su ejercicio.


Моддаи 29. Конгресс наметавонад ба Маљлиси миллии Маљлиси миллї, маљлисњои миллї ба маќомоти њокимияти давлатї, факултетњои ѓайриќаноатї ва маблаѓи ќувваи љамъиятї пешнињод накунанд ва ба онњо пешнињод накунанд, ки барои онњо њаёт, шараф ё аќл Аргентина дар маросими ҳокимият ва ё касе ҳастанд. Амалҳои ин табиат онҳо бо нуфузи ноамнӣ, ва ба онҳое, ки онҳоро таҳия, розигӣ ё имзо мекунанд, ба ҷавобгарӣ ва ҷазодиҳии хиёнаткорон ба кишвар бармегардонад.
Artículo 29.- El Congreso no puede conceder al Ejecutivo nacional, ni las Legislaturas provinciales a los gobernadores de provincia, facultades extraordinarias, ni la suma del poder público, ni otorgarles sumisiones o supremacías por las que la vida, el honor o las fortunas de los argentinos queden a merced de gobiernos o persona alguna. Actos de esta naturaleza llevan consigo una nulidad insanable, y sujetarán a los que los formulen, consientan o firmen, a la responsabilidad y pena de los infames traidores a la patria.


Моддаи 30. Конститутсия метавонад дар маҷмӯъ ё ҳама гуна қисмҳои он ислоҳ карда шавад. Зарурати ислоҳот бояд аз тарафи Конгрес бо овоздиҳӣ камтар аз се ду ҳиссаи аъзои он эълон карда шавад; вале он ба истиснои Конвенсия, ки ин мақсад дорад, гузаронида намешавад.
Artículo 30.- La Constitución puede reformarse en el todo o en cualquiera de sus partes. La necesidad de reforma debe ser declarada por el Congreso con el voto de dos terceras partes, al menos, de sus miembros; pero no se efectuará sino por una Convención convocada al efecto.


Моддаи 31. Ин Конститутсия, қонунҳои миллӣ, ки дар натиҷа Конгресс ва шартномаҳои дорои ваколатҳои хориҷӣ қонуни олии халқро эътироф мекунанд; ва мақомоти ҳокимияти ҳар як давлат вазифадор аст, ки ба он мувофиқ бошанд, дар ҳоле, ки ҳама гуна муқаррароти баръаксе, ки дар қонунҳо ё субъектҳои минтақавӣ мавҷуданд, ба истиснои вилоятҳои Буэнос Айрес, шартномаҳои баъди санаи 11-уми ноябри соли 1859 тасдиқ карда шудаанд.
Artículo 31.- Esta Constitución, las leyes de la Nación que en su consecuencia se dicten por el Congreso y los tratados con las potencias extranjeras son la ley suprema de la Nación; y las autoridades de cada provincia están obligadas a conformarse a ella, no obstante cualquiera disposición en contrario que contengan las leyes o constituciones provinciales, salvo para la provincia de Buenos Aires, los tratados ratificados después del Pacto de 11 de noviembre de 1859.


Моддаи 32. Конгрессҳои федералӣ қонунҳои худро маҳдуд намекунад, ки озодии матбуотро маҳдуд ё ҳокимияти давлатиро маҳдуд мекунад.
Artículo 32.- El Congreso federal no dictará leyes que restrinjan la libertad de imprenta o establezcan sobre ella la jurisdicción federal.


Моддаи 33. Эъломияҳо, ҳуқуқҳо ва кафолатҳое, ки Конститутсия ҳисобида мешавад, ҳамчун рад кардани дигар ҳуқуқҳо ва кафолатҳое, ки номнавис нашудаанд; вале онҳо аз принсипи ҳокимияти шаҳрвандон ва шакли ҳукумати ҷумҳурӣ таваллуд шудаанд.
Artículo 33.- Las declaraciones, derechos y garantías que enumera la Constitución no serán entendidos como negación de otros derechos y garantías no enumerados; pero que nacen del principio de la soberanía del pueblo y de la forma republicana de gobierno.


Моддаи 34. Судяҳои судҳои федералӣ метавонанд дар айни ҳол судҳои вилоятӣ ё хидмати федералӣ бошанд, ҳам шаҳрвандӣ ва ҳам аз ҷониби низомӣ дар қаламрави он, ки дар он он амал карда мешавад, ҷойгир аст ва ин дар бораи истиқомати доимии кормандон, фаҳмидани ин барои мақсадҳои интихоб кардани ҷойҳои корӣ дар вилояте,
Artículo 34.- Los jueces de las cortes federales no podrán serlo al mismo tiempo de los tribunales de provincia, ni el servicio federal, tanto en lo civil como en lo militar da residencia en la provincia en que se ejerza, y que no sea la del domicilio habitual del empleado, entendiéndose esto para los efectos de optar a empleos en la provincia en que accidentalmente se encuentren.


Моддаи 35. Номзадҳо аз лаҳзаи 1810 то ба имрӯз мутаносибан қабул карда шуданд, ки: Муассисаҳои ягонаи ҷазираҳои баҳри Аргентина, Ҷумҳурии Аргентина, Конфедератсияи Аргентина, минбаъд номҳои расмӣ барои таъин намудани Ҳукумат ва ҳудуди вилоятҳо, калимаҳои "Argentine Nation" дар ташаккул ва санҷиши қонунҳо.
Artículo 35.- Las denominaciones adoptadas sucesivamente desde 1810 hasta el presente, a saber: Provincias Unidas del Río de la Plata, República Argentina, Confederación Argentina, serán en adelante nombres oficiales indistintamente para la designación del Gobierno y territorio de las provincias, empleándose las palabras "Nación Argentina" en la formación y sanción de las leyes.


Боби дуюм
CAPÍTULO SEGUNDO


Ҳуқуқҳои нав ва кафолатҳо
Nuevos derechos y garantías


Моддаи 36. Ин Конститутсия ҳатто империяи худро ҳатто ҳангоми риоя накардани қоидаҳои қувва бо тартиботи институтсионалӣ ва системаи демократӣ қатъ мекунад. Ин амалҳо беэътиноӣ мекунанд.
Artículo 36.- Esta Constitución mantendrá su imperio aun cuando se interrumpiere su observancia por actos de fuerza contra el orden institucional y el sistema democrático. Estos actos serán insanablemente nulos.


Муаллифони онҳо ба санҷише, ки дар моддаи 29 пешбинӣ шудаанд, дар мӯҳлати муқарраршудаи идораи давлатӣ беэътибор дониста мешаванд ва аз манфиатҳои бахшиши ҷазо ва муомилаи ҳукмҳо хориҷ карда мешаванд.
Sus autores serán pasibles de la sanción prevista en el Artículo 29, inhabilitados a perpetuidad para ocupar cargos públicos y excluidos de los beneficios del indulto y la conmutación de penas.


Онҳо ба чунин санҷишҳо дучор мешаванд, ки дар натиҷа ин амалҳо вазифаҳои ба зиммаи мақомоти ин Конститутсия ва вилоятҳо пешбинишударо пешбинӣ мекунанд, ки барои амалҳои худ шаҳрвандӣ ва ҷинояткоронро ҷавоб медиҳанд. Амалҳои дахлдор намеболанд.
Tendrán las mismas sanciones quienes, como consecuencia de estos actos, usurparen funciones previstas para las autoridades de esta Constitución o las de las provincias, los que responderán civil y penalmente de sus actos. Las acciones respectivas serán imprescriptibles.


Ҳамаи шаҳрвандон ҳуқуқи муқобилият ба шахсоне мебошанд, ки амалҳои қувваҳои дар ин модда зикргардидаро иҷро мекунанд.
Todos los ciudadanos tienen el derecho de resistencia contra quienes ejecutaren los actos de fuerza enunciados en este artículo.


Он ҳамчунин ба системаҳои демократӣ, ки ба муқобили давлате, ки ғанисозиҳиро тавлид мекунад, ба мӯҳлати қонуне,
Atentará asimismo contra el sistema democrático quien incurriere en grave delito doloso contra el Estado que conlleve enriquecimiento, quedando inhabilitado por el tiempo que las leyes determinen para ocupar cargos o empleos públicos.


Конгресс қонунро оид ба ахлоқи ҷамъиятӣ барои амалӣ намудани функсия санҷидааст.
El Congreso sancionará una ley sobre ética pública para el ejercicio de la función.


Моддаи 37. Ин Конститутсия фаъолияти пурраи ҳуқуқҳои сиёсӣро тибқи принсипи ҳокимияти популятсия ва қонунҳое, ки мувофиқи он дода шудаанд, кафолат медиҳад. Шаффофияти умумӣ, баробар, махфӣ ва ҳатмӣ мебошад.
Artículo 37.- Esta Constitución garantiza el pleno ejercicio de los derechos políticos, con arreglo al principio de la soberanía popular y de las leyes que se dicten en consecuencia. El sufragio es universal, igual, secreto y obligatorio.


Баробарии воқеии имкониятҳо байни мардон ва занон барои дастрасӣ ба вазифаҳои интихобӣ ва пуштибонӣ аз ҷониби фаъолона дар танзими ҳизбҳои сиёсӣ ва дар низоми интихобот кафолат дода мешавад.
La igualdad real de oportunidades entre varones y mujeres para el acceso a cargos electivos y partidarios se garantizará por acciones positivas en la regulación de los partidos políticos y en el régimen electoral.


Моддаи 38. Ҳизбҳои сиёсӣ институтҳои асосии системаи демократӣ мебошанд.
Artículo 38.- Los partidos políticos son instituciones fundamentales del sistema democrático.


Ташкилоти он ва фаъолияти фаъолияташон дар доираи ин Конститутсия ройгон мебошад, ки он ташкилотҳои демократӣ ва фаъолияти онҳоро, намояндагии аққалиятҳои миллӣ, салоҳиятро барои номзадҳо барои мансабҳои интихобӣ, дастрасӣ ба иттилооти ҷамъиятӣ кафолат медиҳад. ва паҳн кардани ғояҳои худ.
Su creación y el ejercicio de sus actividades son libres dentro del respeto a esta Constitución, la que garantiza su organización y funcionamiento democráticos, la representación de las minorías, la competencia para la postulación de candidatos a cargos públicos electivos, el acceso a la información pública y la difusión de sus ideas.


Давлат ба устувории иқтисодии фаъолияти худ ва омӯзиши роҳбарони он мусоидат мекунад.
El Estado contribuye al sostenimiento económico de sus actividades y de la capacitación de sus dirigentes.


Ҳизбҳои сиёсӣ бояд сарчашма ва макони маблағ ва дороиҳояшонро ошкор кунанд.
Los partidos políticos deberán dar publicidad del origen y destino de sus fondos y patrimonio.


Моддаи 39. Шаҳрвандон ба ташаббуси Палатаи депутатҳо ҳуқуқи ташаббусро пешниҳод мекунанд. Конгресс бояд дар муддати дувоздаҳ моҳ онҳоро табобат диҳад.
Artículo 39.- Los ciudadanos tienen el derecho de iniciativa para presentar proyectos de ley en la Cámara de Diputados. El Congreso deberá darles expreso tratamiento dentro del término de doce meses.


Конгресс, бо овоздиҳии аксарияти мутлақи умумии аъзоёни Ҳар як аъзои Маҷлиси миллӣ, қонуни танзимкунандаеро, ки беш аз се фоиз аз рӯйхати миллии раъйпурсиро талаб намекунад, дар он бояд тақсимоти дахлдори ҳудудӣ ташаббус
El Congreso, con el voto de la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara, sancionará una ley reglamentaria que no podrá exigir más del tres por ciento del padrón electoral nacional, dentro del cual deberá contemplar una adecuada distribución territorial para suscribir la iniciativa.


Лоиҳаҳо ба ислоҳоти конститутсионӣ, шартномаҳои байналхалқӣ, андозҳо, буҷет ва масъалаҳои ҷиноятӣ намефаҳманд, ки ташаббуси маъмулӣ нестанд.
No serán objeto de iniciativa popular los proyectos referidos a reforma constitucional, tratados internacionales, tributos, presupuesto y materia penal.


Моддаи 40. Конгресс бо ташаббуси Палатаи депутатҳо метавонад лоиҳаи лоиҳаро ба машварати машваратӣ пешниҳод намояд. Қонуни конститутсионӣ наметавонад беасос бошад. Таваҷҷўҳи аслии лоиҳа аз ҷониби мардуми кишвар ин қонунро тавъам хоҳад кард ва эъломияи он автоматӣ хоҳад буд.
Artículo 40.- El Congreso, a iniciativa de la Cámara de Diputados, podrá someter a consulta popular un proyecto de ley. La ley de convocatoria no podrá ser vetada. El voto afirmativo del proyecto por el pueblo de la Nación lo convertirá en ley y su promulgación será automática.


Конгресс ё Президенти Миллия, дар доираи ваколатҳои худ, метавонанд машварати машваратӣ ба даст оранд. Дар ин ҳолат овоздиҳӣ ҳатмист.
El Congreso o el presidente de la Nación, dentro de sus respectivas competencias, podrán convocar a consulta popular no vinculante. En este caso el voto no será obligatorio.


Конгресс, бо овоздиҳии аксарияти мутлақи умумии аъзоёни ҳар як съезд масъалаҳои масъалаҳои, тартиб ва имконияти машваратҳои машҳурро танзим мекунад.
El Congreso, con el voto de la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara, reglamentará las materias, procedimientos y oportunidad de la consulta popular.


Моддаи 41. Ҳамаи сокинон ҳуқуқ ба муҳити солим, мутаносибан, барои рушди инсон ва фаъолияти самарабахши он бо назардошти эҳтиёҷоти имрӯза, бе дарназардошти насли ояндаи онҳо; ва онҳо барои нигоҳ доштани он вазифа доранд. Зарари муҳити зист афзалияти ӯҳдадории бозгаштанро, ки қонун муайян кардааст, эҷод мекунад.
Artículo 41.- Todos los habitantes gozan del derecho a un ambiente sano, equilibrado, apto para el desarrollo humano y para que las actividades productivas satisfagan las necesidades presentes sin comprometer las de las generaciones futuras; y tienen el deber de preservarlo. El daño ambiental generará prioritariamente la obligación de recomponer, según lo establezca la ley.


Мақомот барои ҳимояи ин ҳуқуқ, истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ, ҳифзи мероси табиӣ ва фарҳангӣ ва гуногунии биологӣ, иттилооти экологӣ ва таълимӣ таъмин хоҳанд кард.
Las autoridades proveerán a la protección de este derecho, a la utilización racional de los recursos naturales, a la preservación del patrimonio natural y cultural y de la diversidad biológica, y a la información y educación ambientales.


Он ба як давлат мутобиқат мекунад, ки меъёрҳои ҳадди аққали буҷаро муҳофизат кунанд ва ба вилоятҳо ва шахсони зарурӣ барои пурра кардани онҳо, бе он ки онҳо ба қаламрави ҳудудҳо тағйир диҳанд.
Corresponde a la Nación dictar las normas que contengan los presupuestos mínimos de protección, y a las provincias, las necesarias para complementarlas, sin que aquéllas alteren las jurisdicciones locales.


Он ба воридшавӣ ба қаламрави кишвар аз партовҳои ҷорӣ ё эҳтимолии хатарнок ва радиоактивӣ манъ аст.
Se prohíbe el ingreso al territorio nacional de residuos actual o potencialmente peligrosos, y de los radiactivos.


Моддаи 42. Мизоҷон ва истифодабарандагони молу хизматрасониҳо дар муносибатҳои истеъмолӣ, ҳифзи саломатӣ, бехатарӣ ва манфиатҳои иқтисодӣ ҳуқуқ доранд; ба иттилооти дуруст ва дуруст; ба озодии интихоб ва шароити муомилаи одилона ва шоиста.
Artículo 42.- Los consumidores y usuarios de bienes y servicios tienen derecho, en la relación de consumo, a la protección de su salud, seguridad e intereses económicos; a una información adecuada y veraz; a la libertad de elección, y a condiciones de trato equitativo y digno.


Мақомот ҳимояи ин ҳуқуқҳо, таҳсилоти истеъмолшавӣ, ҳимояи рақобат дар ҳама гуна шаклҳои бозоргирии бозор, назорати монополияи табиӣ ва ҳуқуқӣ, сифат ва самаранокии хизматрасонӣ ҷамъият ва таъсиси иттиҳодияҳои истеъмолкунандагон ва истифодабарандагон.
Las autoridades proveerán a la protección de esos derechos, a la educación para el consumo, a la defensa de la competencia contra toda forma de distorsión de los mercados, al control de los monopolios naturales y legales, al de la calidad y eficiencia de los servicios públicos, y a la constitución de asociaciones de consumidores y de usuarios.


Қонунгузорӣ тартиби расмии самарабахши пешгирӣ ва ҳалли низоъҳо ва сохторҳои танзимкунандаи хадамоти давлатӣ оид ба салоҳияти миллӣ, ки иштироки зарурии иттиҳодияҳои истеъмолии истеъмолкунандагон ва истифодабарандагон ва мақомоти марбута дар мақомоти назоратӣ фароҳам меорад.
La legislación establecerá procedimientos eficaces para la prevención y solución de conflictos, y los marcos regulatorios de los servicios públicos de competencia nacional, previendo la necesaria participación de las asociaciones de consumidores y usuarios y de las provincias interesadas, en los organismos de control.


Моддаи 43. Ҳар як шахс метавонад амалиёти фаврии фаврӣ ва фаврии Ампаро, ба шарте, ки воситаҳои дигари қонунии мувофиқ, бар зидди ҳама гуна амал ё беэътибор кардани мақомоти давлатӣ ё шахсони алоҳида, ки дар айни ҳол ё ба таври ҷиддӣ таҳдид, маҳдудият, , бо худфиребӣ ё бегуноҳии ошкор, ҳуқуқ ва кафолатҳое, ки ин Конститутсия, шартнома ё қонун муайян кардааст. Дар ин ҳолат, судя метавонад беасос будани қоидаҳоеро, ки дар он амал ё беэътиноӣ асос ёфтааст, эълон намояд.
Artículo 43.- Toda persona puede interponer acción expedita y rápida de amparo, siempre que no exista otro medio judicial más idóneo, contra todo acto u omisión de autoridades públicas o de particulares, que en forma actual o inminente lesione, restrinja, altere o amenace, con arbitrariedad o ilegalidad manifiesta, derechos y garantías reconocidos por esta Constitución, un tratado o una ley. En el caso, el juez podrá declarar la inconstitucionalidad de la norma en que se funde el acto u omisión lesiva.


Онҳо метавонанд ин амалро аз ҳама гуна шаклҳои табъиз ва дар бораи ҳуқуқҳое, ки муҳофизат аз муҳити зист, рақобат, истифодабарандагон ва истеъмолкунанда, инчунин ҳуқуқҳои коллективӣ, умуман, зарардида, омбудсмен ва ассотсиатсияҳое, ки ин мақсадҳоро ба назар мегиранд, тибқи қонун ба қайд гирифта мешаванд, ки талабот ва шаклҳои ташкили онро муайян хоҳанд кард.
Podrán interponer esta acción contra cualquier forma de discriminación y en lo relativo a los derechos que protegen al ambiente, a la competencia, al usuario y al consumidor, así como a los derechos de incidencia colectiva en general, el afectado, el defensor del pueblo y las asociaciones que propendan a esos fines, registradas conforme a la ley, la que determinará los requisitos y formas de su organización.


Ҳар як шахс метавонад ин маълумотро барои фаҳмидани маълумоте, ки дар он маълумот ва мақсадҳои он зикр карда шудааст, дар сабтҳои ҷамъиятӣ ё пойгоҳи додаҳо ва ё маълумоти шахсӣ, ки барои пешниҳоди ҳисобот ва дар сурати дурӯғ ё табъизи тақаллубӣ талаб кардани ислоҳ , ислоҳот, махфият ё навсозии онҳое. Сирри манбаъҳои иттилооти журналистӣ ба он таъсир нарасондааст.
Toda persona podrá interponer esta acción para tomar conocimiento de los datos a ella referidos y de su finalidad, que consten en registros o bancos de datos públicos, o los privados destinados a proveer informes, y en caso de falsedad o discriminación, para exigir la supresión, rectificación, confidencialidad o actualización de aquéllos. No podrá afectarse el secreto de las fuentes de información periodística.


Ҳангоме, ки ҳуқуқи вайроншавӣ, маҳдуд, тағйир ё таҳдидшуда озодии ҷисмонӣ ё дар ҳолати зӯроварии ғайриқонунӣ дар шакли ё шароити нигоҳ доштани ҳабс ё талафоти ҷисмонӣ сурат гирифта бошад, амалҳои мурофиавиро, ки аз ҷониби ҷониби зарардида ё аз ҷониби касе, ки бар дӯши шумо ва судя фавран қарор дорад, ҳатто дар вақти эътидоли вазъияти шиканҷа фавран қарор хоҳад гирифт.
Cuando el derecho lesionado, restringido, alterado o amenazado fuera la libertad física, o en caso de agravamiento ilegítimo en la forma o condiciones de detención, o en el de desaparición forzada de personas, la acción de hábeas corpus podrá ser interpuesta por el afectado o por cualquiera en su favor y el juez resolverá de inmediato, aun durante la vigencia del estado de sitio.


ҚИСМИ 2
SEGUNDA PARTE


ШАҲРИ ҚӮРҒОНТЕППА
AUTORIDADES DE LA NACION


НОҲИЯИ ХУРОСОН
TITULO PRIMERO


ДУШАНБЕ ФЕҲРИСТ
GOBIERNO FEDERAL


БОБИ 1
SECCION PRIMERA


ГУЗОРИШИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН
DEL PODER LEGISLATIVO


Моддаи 44. Конгресс, ки аз ду палатаҳо, яке аз депутатҳои халқ ва дигар сенаторҳои вилоятҳо ва шаҳри Буэнос Айрес иборат аст, аз ҷониби мақомоти қонунгузории миллӣ маблағгузорӣ карда мешавад.
Artículo 44.- Un Congreso compuesto de dos Cámaras, una de Diputados de la Nación y otra de Senadores de las provincias y de la ciudad de Buenos Aires, será investido del Poder Legislativo de la Nación.


Боби як
CAPÍTULO PRIMERO


Аз Палатаи депутатҳо
De la Cámara de Diputados


Моддаи 45. Палатаи вакилони халқ аз ҷониби намояндагони шаҳрҳо, шаҳри Буэнос Айрес ва сармуҳосиби он, ки ин мақсадро ҳамчун ноҳияҳои алоҳидаи як Давлат интихоб мекунад, иборатанд. ва бисёр соддатарин одилона. Шумораи намояндагони як нафар барои ҳар сӣ-се ҳазор нафар аҳолӣ ё фраксияе, ки дар поён на камтар аз 16 ҳазору 500 нафарро ташкил медиҳад. Пас аз баровардани барӯйхатгирии ҳар як гуреза, намояндагӣ ба намояндагӣ аз рӯи ҳамон як муайян, метавонад қобилияти зиёдтар дошта бошад, вале на камтар аз он, ки пойгоҳи ҳар як депутатро паст кунад.
Artículo 45.- La Cámara de Diputados se compondrá de representantes elegidos directamente por el pueblo de las provincias, de la ciudad de Buenos Aires, y de la Capital en caso de traslado, que se consideran a este fin como distritos electorales de un solo Estado y a simple pluralidad de sufragios. El número de representantes será de uno por cada treinta y tres mil habitantes o fracción que no baje de dieciséis mil quinientos. Después de la realización de cada censo, el Congreso fijará la representación con arreglo al mismo, pudiendo aumentar pero no disminuir la base expresada para cada diputado.


Моддаи 46. Интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагон дар ҳаҷми тақсимшуда: дар вилояти Венесуэла 12 шаҳру ноҳияҳои Круоба шашум: барои вилояти Катарка 3: барои вилоятҳои Корриентес, чор ноҳияи Екатер Рис, ду: барои се табақаи Mendoza: барои се рагҳои La Rioja: барои се Salta: барои чорвои Santiago: барои San Juan Ҳавзи: барои ду Санта: барои Сан Луис дуюм ва барои Tucumán се.
Artículo 46.- Los diputados para la primera Legislatura se nombrarán en la proporción siguiente: por la provincia de Buenos Aires doce: por la de Córdoba seis: por la de Catamarca tres: por la de Corrientes cuatro: por la de Entre Ríos dos: por la de Jujuy dos: por la de Mendoza tres: por la de La Rioja dos: por la de Salta tres: por la de Santiago cuatro: por la de San Juan dos: por la de Santa Fe dos: por la de San Luis dos: y por la de Tucumán tres.


Моддаи 47. Барои қонунгузории дуюм, барӯйхатгирии умумӣ бояд анҷом дода шавад ва шумораи вакилон бояд ба он мутобиқ карда шаванд; Аммо ин барӯйхат танҳо даҳ солро дар бар мегирад.
Artículo 47.- Para la segunda Legislatura deberá realizarse el censo general, y arreglarse a él el número de diputados; pero este censo sólo podrá renovarse cada diez años.


Моддаи 48. Ба вазифаи муовине, ки ба синни бисту панҷ сол расид, дар муддати 4 сол шаҳрвандӣ дошта бошад ва ба волидайне, ки дар он ҷо зиндагӣ мекунад ё дар муддати ду соли истиқомат дар он ҷо зиндагӣ кунад, талаб карда мешавад.
Artículo 48.- Para ser diputado se requiere haber cumplido la edad de veinticinco años, tener cuatro años de ciudadanía en ejercicio, y ser natural de la provincia que lo elija, o con dos años de residencia inmediata en ella.


Моддаи 49. Дар ин муддат қонунгузории мақомоти Ваколатдор оид ба самарабахшии интихоби мустақими интихоботи вакилони халқро танзим мекунад: барои муваффақ шудан ба Конгрес қонуни умумӣ медиҳад.
Artículo 49.- Por esta vez las Legislaturas de las provincias reglarán los medios de hacer efectiva la elección directa de los diputados de la Nación: para lo sucesivo el Congreso expedirá una ley general.


Моддаи 50. Муовинҳо дар муддати чор сол вазифаи маъмуриро иҷро мекунанд ва метавонанд аз нав интихоб шаванд; вале палатаи парлумон дар нисфи ҳар як давра таҷдиди назар хоҳад шуд; ки барои онҳое, ки барои нахустин қонунгузорӣ таъин шудаанд, пас аз он ки онҳо вохӯранд, барои онҳое, ки бояд дар давраи аввал бояд тарк шаванд, меандешанд.
Artículo 50.- Los diputados durarán en su representación por cuatro años, y son reelegibles; pero la Sala se renovará por mitad cada bienio; a cuyo efecto los nombrados para la primera Legislatura, luego que se reúnan, sortearán los que deban salir en el primer período.


Моддаи 51. Ҳангоми кушодани ҳукумати нав, ҳукумат ё сармояи акнун ба интихоботи қонунии аъзои нав идома медиҳад.
Artículo 51.- En caso de vacante, el Gobierno de provincia, o de la Capital, hace proceder a elección legal de un nuevo miembro.


Моддаи 52. Палатаи вакилон танҳо ба ташаббуси қонунҳо оид ба саҳмгузорӣ ва ҷалби нерӯҳои низомӣ мувофиқат мекунад.
Artículo 52.- A la Cámara de Diputados corresponde exclusivamente la iniciativa de las leyes sobre contribuciones y reclutamiento de tropas.


Моддаи 53. Ӯ танҳо ҳуқуқ дорад, ки пеш аз сенатори суди, президент, муовин, сардори вазорат, вазирон ва аъзои Суди Олӣ, бо сабабҳое, ки нисбати онҳо зӯроварӣ мекунанд, иҷрои ё ҷиноят дар иҷрои вазифаҳои онҳо; ё барои ҷиноятҳои умумӣ, пас аз он ки онҳо маълуманд ва эълон карданд, ки барои ташкили сабабҳо аз ҷониби аксарияти аз се ду ҳиссаи аъзои он мавҷуд аст.
Artículo 53.- Sólo ella ejerce el derecho de acusar ante el Senado al presidente, vicepresidente, al jefe de gabinete de ministros, a los ministros y a los miembros de la Corte Suprema, en las causas de responsabilidad que se intenten contra ellos, por mal desempeño o por delito en el ejercicio de sus funciones; o por crímenes comunes, después de haber conocido de ellos y declarado haber lugar a la formación de causa por la mayoría de dos terceras partes de sus miembros presentes.


Боби дуюм
CAPÍTULO SEGUNDO


Аз Сенат
Del Senado


Моддаи 54 - Сенат аз се сенатор барои ҳар як вилоят ва се шаҳрванди Буэнос Айрес иборат аст, ки бевосита ва якҷоя интихоб карда мешаванд, бо ду ҷойе, ки ба ҳизбҳои сиёсӣ мувофиқат мекунанд, ки шумораи зиёди овозҳо мегиранд, дар шумораи овозҳо. Ҳар як сенатор як овоз дорад.
Artículo 54.- El Senado se compondrá de tres senadores por cada provincia y tres por la ciudad de Buenos Aires, elegidos en forma directa y conjunta, correspondiendo dos bancas al partido político que obtenga el mayor número de votos, y la restante al partido político que le siga en número de votos. Cada senador tendrá un voto.


Моддаи 55. Талабот ба сенори интихобкардашуда: синни си сол, ки шаш солро шаҳрвандони умумиҷаҳонӣ қарор додаанд, даромади солонаи ду ҳазор постоператсия ё чипти муқоисашаванда аз даст дода, ба ватане, ки онро интихоб кунед, ё бо ду соли иқомат дар он ҷойгир шавед.
Artículo 55.- Son requisitos para ser elegido senador: tener la edad de treinta años, haber sido seis años ciudadano de la Nación, disfrutar de una renta anual de dos mil pesos fuertes o de una entrada equivalente, y ser natural de la provincia que lo elija, o con dos años de residencia inmediata en ella.


Моддаи 56. Сенаторон дар давоми мўњлати шаш моњ дар давоми мўњлати ваколати худ ќарор доранд ва номуайянанд; вале сенат дар ҳар се сол аз сеяки интихобкунандагон интихоб хоҳад шуд.
Artículo 56.- Los senadores duran seis años en el ejercicio de su mandato, y son reelegibles indefinidamente; pero el Senado se renovará a razón de una tercera parte de los distritos electorales cada dos años.


Моддаи 57. Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон Президенти сенатсия интихоб мешавад; вале он овоздиҳӣ надорад, агар дар овоздиҳӣ ҳамбастагӣ вуҷуд надошта бошад.
Artículo 57.- El vicepresidente de la Nación será presidente del Senado; pero no tendrá voto sino en el caso que haya empate en la votación.


Моддаи 58. Сенатсия президентро муваќќатан таъин мекунад, ки дар сурати мављуд набудани муовинони Президент таъин карда шавад, ё он ки вазифаи президент вазифаи президентро иљро мекунад.
Artículo 58.- El Senado nombrará un presidente provisorio que lo presida en caso de ausencia del vicepresidente, o cuando éste ejerce las funciones de presidente de la Nación.


Моддаи 59. Сенатсия дар мурофиаи судӣ ба прокуратураи Палатаи вакилони халқ маҳкум карда мешавад, аъзоёни он бояд ин амалро анҶом диҳанд. Ҳангоме, ки айбдоркунандаи президент ЮНЕСКО мебошад, Сенатсия аз ҷониби раиси Суди Олӣ роҳбарӣ хоҳад кард. Ҳеҷ кас наметавонад ба истиснои аксарияти аз се ду ҳиссаи аъзои ҳозирин маҳкум карда шавад.
Artículo 59.- Al Senado corresponde juzgar en juicio público a los acusados por la Cámara de Diputados, debiendo sus miembros prestar juramento para este acto. Cuando el acusado sea el presidente de la Nación, el Senado será presidido por el presidente de la Corte Suprema. Ninguno será declarado culpable sino a mayoría de los dos tercios de los miembros presentes.


Моддаи 60. Қарор дар бораи беэътибор донистани ӯ ба ҳеҷ ваҷҳ ба ҳеҷ ваҷҳ ба ҳеҷ гуна кори шаъну шараф, эътимод ва музди меҳнат мансуб намебошад. Аммо ҳизби ҳоким ҳукми қатл, мурофиаи судӣ ва ҷазоро дар асоси қонунҳо пеш аз судҳои оддӣ мавриди баррасӣ қарор хоҳад дод.
Artículo 60.- Su fallo no tendrá más efecto que destituir al acusado, y aun declararle incapaz de ocupar ningún empleo de honor, de confianza o a sueldo en la Nación. Pero la parte condenada quedará, no obstante, sujeta a acusación, juicio y castigo conforme a las leyes ante los tribunales ordinarios.


Моддаи 61. Инчунин, ба Сенатсия барои тасдиқ кардани Президенти мамлакати худ дар бораи ҳолати шиканҷа, як ё якчанд нуқтаи ҷазоро дар ҳолати фавқулодда эълон мекунад.
Artículo 61.- Corresponde también al Senado autorizar al presidente de la Nación para que declare en estado de sitio, uno o varios puntos de la República en caso de ataque exterior.


Моддаи 62. Ҳангоме, ки ягон ҷои сенатор аз ҷониби марги, истироҳат ё дигар сабаб баромадан мумкин аст, Ҳукумат, ки ба вазифаи ихтисос мувофиқат мекунад, фавран ба интихоботи нав оғоз мекунад.
Artículo 62.- Cuando vacase alguna plaza de senador por muerte, renuncia u otra causa, el Gobierno a que corresponda la vacante hace proceder inmediatamente a la elección de un nuevo miembro.


Боби сеюм
CAPITULO TERCERO


Муқаррароти умумӣ барои ҳар ду палатаҳо
Disposiciones comunes a ambas Cámaras


Моддаи 63. Ҳар ду банд ҳар сол аз 1 март то 30 ноябри соли 2013 дар маҷлисҳои оддии худ мулоқот хоҳанд кард. Онҳо инчунин метавонанд аз ҷониби Президенти мамлакати мо даъват карда шаванд ё ҷаласаҳои худро васеъ намоянд.
Artículo 63.- Ambas Cámaras se reunirán por sí mismas en sesiones ordinarias todos los años desde el primero de marzo hasta el treinta de noviembre. Pueden también ser convocadas extraordinariamente por el Presidente de la Nación o prorrogadas sus sesiones.


Моддаи 64. Ҳар як Палатаи судяи суди интихобот, ҳуқуқ ва унвонҳои аъзоёни он ба эътибор гирифта мешавад. Ҳеҷ яке аз онҳо бе иҷозати бештари аъзоёни худ ба иҷлосия ворид карда мешавад; аммо шумораи камтари шумораи аъзоёни дарсгурӯҳро барои иштирок дар ҷаласаҳо, дар мӯҳлат ва дар доираи ҷазоҳо, ки ҳар як палатаи мазкур муқаррар мекунад, маҷбур мекунад.
Artículo 64.- Cada Cámara es juez de las elecciones, derechos y títulos de sus miembros en cuanto a su validez. Ninguna de ellas entrará en sesión sin la mayoría absoluta de sus miembros; pero un número menor podrá compeler a los miembros ausentes a que concurran a las sesiones, en los términos y bajo las penas que cada Cámara establecerá.


Моддаи 65. Ҳар ду ҷамоатҳо ҳамзамон худро дар якҷоягӣ оғоз мекунанд ва натиҷаҳои худро ба анҷом мерасонанд. Ҳеҷ яке аз онҳо, вақте ки онҳо вохӯранд, метавонанд дар давоми се рӯз бе ризоияти дигар иштирок кунанд.
Artículo 65.- Ambas Cámaras empiezan y concluyen sus sesiones simultáneamente. Ninguna de ellas, mientras se hallen reunidas, podrá suspender sus sesiones más de tres días, sin el consentimiento de la otra.


Моддаи 66. Ҳар як палатаи танзими онро танзим мекунад ва метавонад аз се ду ҳиссаи овозҳо, ҳар як аъзои он барои ислоҳ кардани функсияҳои худ ислоҳ намояд ё онро барои маъюбии физикӣ ва ахлоқӣ, ки онҳоро муттаҳид месозад, бартараф намояд ва ҳатто аз он хориҷ карда шавад синаатонро; вале аксарияти як нимсолаи тӯҳфаҳо барои қабули қарорҳо, ки ихтиёран аз мансабҳои худ фароҳам меоранд, кофӣ хоҳанд буд.
Artículo 66.- Cada Cámara hará su reglamento y podrá con dos tercios de votos, corregir a cualquiera de sus miembros por desorden de conducta en el ejercicio de sus funciones, o removerlo por inhabilidad física o moral sobreviniente a su incorporación, y hasta excluirle de su seno; pero bastará la mayoría de uno sobre la mitad de los presentes para decidir en las renuncias que voluntariamente hicieren de sus cargos.


Моддаи 67. Сенаторон ва муовинони ӯ дар амалияи муттаҳидкунӣ, барои қонеъ гардондани вазифаи корӣ ва ҳама гуна кор тибқи муқаррароти Конститутсия муқаррар карда мешаванд.
Artículo 67.- Los senadores y diputados prestarán, en el acto de su incorporación, juramento de desempeñar debidamente el cargo, y de obrar en todo en conformidad a lo que prescribe esta Constitución.


Моддаи 68. Ҳеҷ кас узви конгрессро айбдор карда наметавонад, судӣ муроҷиат карда бошад, ё бо фикру ақидаҳое, ки бо иҷрои ӯҳдадориҳои худ ҳамчун қонунгузор иҷро карда шудааст, осеб дидаанд.
Artículo 68.- Ninguno de los miembros del Congreso puede ser acusado, interrogado judicialmente, ni molestado por las opiniones o discursos que emita desempeñando su mandato de legislador.


Моддаи 69. Сенатор ё муовине, ки аз рӯзи интихоби худ то ба истеъфо фиристода шуданаш мумкин нест; ба истиснои ҳолатҳое, ки дар амале, ки барои содир намудани ҷинояти соддалавҳона, шаъну шараф ё дигар бадбахтии ҷазо дода шудааст; аз он ҷумла ба Палатаи дахлдор бо маълумоти мухтасари чорабинӣ хабар дода мешавад.
Artículo 69.- Ningún senador o diputado, desde el día de su elección hasta el de su cese, puede ser arrestado; excepto el caso de ser sorprendido in fraganti en la ejecución de algún crimen que merezca pena de muerte, infamante, u otra aflictiva; de lo que se dará cuenta a la Cámara respectiva con la información sumaria del hecho.


Моддаи 70. Ҳангоме, ки шикоят дар назди судҳои оддӣ ба муқобили сенатор ё муовинон ба таври хаттӣ ба таври хаттӣ ба таври хаттӣ пешниҳод карда шавад, ҳар як хонаи сеюмро, ки сеяки овозҳоро айбдор мекунад, айбдоркунӣ боздорад ва онро дастрас мекунад судяи салоҳиятдор барои доварии худ.
Artículo 70.- Cuando se forme querella por escrito ante las justicias ordinarias contra cualquier senador o diputado, examinado el mérito del sumario en juicio público, podrá cada Cámara, con dos tercios de votos, suspender en sus funciones al acusado, y ponerlo a disposición del juez competente para su juzgamiento.


Моддаи 71. Ҳар яке аз палатаҳо метавонанд ба ходимони мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ барои ҳуҷраи худ имконият диҳанд, ки тавзеҳот ва ҳисоботҳои дахлдорро қабул кунанд.
Artículo 71.- Cada una de las Cámaras puede hacer venir a su sala a los ministros del Poder Ejecutivo para recibir las explicaciones e informes que estime convenientes.


Моддаи 72. Ҳеҷ узви Конгрес метавонад аз ҷониби Иҷлосия бе иҷозати пешакии Палатаи дахлдор, ба истиснои ҷойҳои корношоям ба кор ҷалб карда шавад.
Artículo 72.- Ningún miembro del Congreso podrá recibir empleo o comisión del Poder Ejecutivo, sin previo consentimiento de la Cámara respectiva, excepto los empleos de escala.


Моддаи 73. Рухсатиҳои мунтазам наметавонанд аъзоёни Конгресс, ё раисони кумита бо амри худ бошанд.
Artículo 73.- Los eclesiásticos regulares no pueden ser miembros del Congreso, ni los gobernadores de provincia por la de su mando.


Моддаи 74. Хизматчиёни сенаторҳо ва депутатҳо аз ҷониби Хазинаи Миллӣ маблағгузорӣ карда мешаванд, ки бо қонуне, ки қонун муайян мекунад, пардохта мешавад.
Artículo 74.- Los servicios de los senadores y diputados son remunerados por el Tesoro de la Nación, con una dotación que señalará la ley.


Боби чор
CAPITULO CUARTO


Натиҷаҳои Конгресс
Atribuciones del Congreso


Моддаи 75. Риояи Конгресс:
Artículo 75.- Corresponde al Congreso:


1. Қонунгузории гумрукӣ. Таҳия ва ҳуқуқҳои воридот ва содирот, ки аз ҷониби онҳо арзёбӣ мешаванд, дар тамоми давлатҳо якхела хоҳанд буд.
1. Legislar en materia aduanera. Establecer los derechos de importación y exportación, los cuales, así como las avaluaciones sobre las que recaigan, serán uniformes en toda la Nación.


2. Ташаббусҳои ғайримустақим ба сифати муаллимони ҳамаҷониба бо вилоятҳо эҷод кунед. Боварӣ ҳосил кунед, ки саҳмияҳои бевосита, дар вақти муайяншуда, дар тамоми қаламрави кишвар баробаранд, зеро ки муҳофизат, амнияти умумӣ ва некӯаҳволии умумихалқии давлат онро талаб мекунад. Ҳиссаҳои дар ин зерфасл пешбинишуда, ба истиснои қисм ё ҳаҷми онҳо, ки тақсимоти мушаххас доранд, якҷоя иштирок мекунанд.
2. Imponer contribuciones indirectas como facultad concurrente con las provincias. Imponer contribuciones directas, por tiempo determinado, proporcionalmente iguales en todo el territorio de la Nación, siempre que la defensa, seguridad común y bien general del Estado lo exijan. Las contribuciones previstas en este inciso, con excepción de la parte o el total de las que tengan asignación específica, son coparticipables.


Қонуни шартномавӣ, ки дар асоси созишномаҳои байни миллатҳо ва вилоятҳо ба роҳ монда шудааст, ба низомҳои муштарак барои ин саҳмҳо ташаккул меёбад, ки аксарияти интиқоли пул дар интиқоли маблағҳо кафолат медиҳанд.
Una ley convenio, sobre la base de acuerdos entre la Nación y las provincias, instituirá regímenes de coparticipación de estas contribuciones, garantizando la automaticidad en la remisión de los fondos.


Дар байни давлат, вилоятҳо ва шаҳри Буэнос Айрес ва дар байни инҳо тақсим карда мешавад, ки бо бевосита ба салоҳиятҳо, хидматҳо ва функсияҳои ҳар яке аз онҳое, Он одилона буда, барои муваффақ шудан ба сатҳи баробар ба рушд, сифати ҳаёт ва имкониятҳои баробар дар тамоми қаламрави кишвар хоҳад буд.
La distribución entre la Nación, las provincias y la ciudad de Buenos Aires y entre éstas, se efectuará en relación directa a las competencias, servicios y funciones de cada una de ellas contemplando criterios objetivos de reparto; será equitativa, solidaria y dará prioridad al logro de un grado equivalente de desarrollo, calidad de vida e igualdad de oportunidades en todo el territorio nacional.


Қонуни конститутсионӣ Сенатори Пентагон мебошад ва бояд бо аксарияти мутлақи аъзоёни Палатаи ҳар як палатаи он бояд якбора тағйир ёбад ва танзим карда шавад ва аз ҷониби вилоятҳо тасдиқ карда шавад.
La ley convenio tendrá como Cámara de origen el Senado y deberá ser sancionada con la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara, no podrá ser modificada unilateralmente ni reglamentada y será aprobada por las provincias.


Ҳеҷ гуна интиқоли ваколат, хидматҳо ё функсияҳо бе таклифоти дахлдори захираҳо, ки мувофиқи қонуни конгресӣ ҳангоми зарурат ва аз ҷониби вилоят ё шаҳри Буэнос Айрос мувофиқа карда мешаванд, гузаронида намешавад.
No habrá transferencia de competencias, servicios o funciones sin la respectiva reasignación de recursos, aprobada por ley del Congreso cuando correspondiere y por la provincia interesada o la ciudad de Buenos Aires en su caso.


Агенти федералии федералӣ барои назорат ва назорат кардани иҷрои муқаррароти ин зерфасл тибқи муқаррароти қонун, ки намояндагии ҳамаи вилоятҳо ва шаҳри Буэнос Айресро дар таркиби худ таъмин хоҳад кард.
Un organismo fiscal federal tendrá a su cargo el control y fiscalización de la ejecución de lo establecido en este inciso, según lo determina la ley, la que deberá asegurar la representación de todas las provincias y la ciudad de Buenos Aires en su composición.


3. Таъсис ва тағирёбии тақсимоти мушаххаси захираҳои муштарак, бо мӯҳлати махсус, тибқи қонуни махсус, ки бо аксарияти мутлақи умумии аъзоёни Палатаи ҳисоб тасдиқ карда мешавад.
3. Establecer y modificar asignaciones específicas de recursos coparticipables, por tiempo determinado, por ley especial aprobada por la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara.


4. Ҷамъ кардани қарзҳо дар қарзи миллӣ.
4. Contraer empréstitos sobre el crédito de la Nación.


5. Иҷозати истифода ва бегона кардани заминҳои моликияти ҷумҳуриявӣ.
5. Disponer del uso y de la enajenación de las tierras de propiedad nacional.


6. Ташкил ва танзими бонки федералӣ бо қудрати пардохти асъор, инчунин дигар бонкҳои миллӣ.
6. Establecer y reglamentar un banco federal con facultad de emitir moneda, así como otros bancos nacionales.


7. Пардохти қарзи дохилӣ ва хориҷии давлат.
7. Arreglar el pago de la deuda interior y exterior de la Nación.


8. Бо солномаи муқарраршуда, мувофиқи дастурҳои дар сархати сеюми ҳамин модда муқарраршуда. 2-уми ин модда, буҷети умумии хароҷот ва ҳисоб кардани захираҳои маъмурияти миллӣ, ки дар асоси барномаи умумии давлатӣ ва нақшаи сармоягузории ҷамъиятӣ ҳисоб карда шуда, ҳисоби онҳоро тасдиқ мекунад ё рад мекунад.
8. Fijar anualmente, conforme a las pautas establecidas en el tercer párrafo del inc. 2 de este artículo, el presupuesto general de gastos y cálculo de recursos de la administración nacional, en base al programa general de gobierno y al plan de inversiones públicas y aprobar o desechar la cuenta de inversión.


9. Обтаъминкуниҳои хазинадории миллӣ ба вилоятҳо, ки даромади онҳо ба ҳисоби буҷети худ нарасидааст, барои хароҷоти оддии онҳо.
9. Acordar subsidios del Tesoro nacional a las provincias, cuyas rentas no alcancen, según sus presupuestos, a cubrir sus gastos ordinarios.


10. Гузаронидани бевоситаи дарёҳои дохилӣ, имконпазир намудани бандарҳое, ки муносибати хубро фароҳам меорад, ва ташаккул ё бекор кардани гумрукро қонеъ созанд.
10. Reglamentar la libre navegación de los ríos interiores, habilitar los puertos que considere convenientes, y crear o suprimir aduanas.


11. Асъори асъор, арзиши он ва азнавташкилдиҳии он; ва системаи ягонаи вазн ва чораҳо барои тамоми миллатро қабул мекунанд.
11. Hacer sellar moneda, fijar su valor y el de las extranjeras; y adoptar un sistema uniforme de pesos y medidas para toda la Nación.


12. Кодекси шаҳрвандӣ, тиҷоратӣ, ҷиноятӣ, истихроҷ ва кодексҳои иҷтимоӣ ва кодексҳои иҷтимоӣ, ки дар мақомоти ягонаи алоҳида ё бе ягон кодекс тағйир додани ҳудудҳои маҳаллии маҳалро талаб мекунанд, муроҷиати онҳо ба судҳои федералӣ ё вилоятӣ, ки мувофиқи он ё одамон дар доираи салоҳияти худ қарор доранд; ва махсусан қонунҳои умумӣ барои тамоми миллат дар бораи шаҳрвандӣ ва миллат, бо принсипи шаҳрвандии табиӣ ва интихоби фоидаи Аргентина , инчунин дар бораи муфлисшавӣ, бо асъори асъори хориҷӣ ва ҳуҷҷатҳои довталабии давлат ва онҳое, ки талаб мекунанд ташкили мурофиаи судии судӣ.
12. Dictar los Códigos Civil, Comercial, Penal, de Minería, y del Trabajo y Seguridad Social, en cuerpos unificados o separados, sin que tales códigos alteren las jurisdicciones locales, correspondiendo su aplicación a los tribunales federales o provinciales, según que las cosas o las personas cayeren bajo sus respectivas jurisdicciones; y especialmente leyes generales para toda la Nación sobre naturalización y nacionalidad, con sujeción al principio de nacionalidad natural y por opción en beneficio de la argentina: así como sobre bancarrotas, sobre falsificación de la moneda corriente y documentos públicos del Estado, y las que requiera el establecimiento del juicio por jurados.


13. Тарҷумаи савдо бо давлатҳои хориҷӣ ва вилоятҳо.
13. Reglar el comercio con las naciones extranjeras, y de las provincias entre sí.


14. Пардохт ва ташкили умумии генералии давлат.
14. Arreglar y establecer los correos generales de la Nación.


15. Мушкилоти маҳдудияти ҳудуди кишвар, ислоҳотҳои вилоятҳо, такмил додани навъҳои нав ва муайян кардани қонунҳои махсуси ташкилот, маъмурият ва ҳукумате, ки ҳудудҳои миллӣ бояд дошта бошанд, берун аз ҳудуде, ки ба онҳо дода шудааст ба вилоятҳо.
15. Arreglar definitivamente los límites del territorio de la Nación, fijar los de las provincias, crear otras nuevas, y determinar por una legislación especial la organización, administración y gobierno que deben tener los territorios nacionales, que queden fuera de los límites que se asignen a las provincias.


16. Таъмини амнияти марзҳо.
16. Proveer a la seguridad de las fronteras.


17. Муайян кардани мавҷудияти этникӣ ва фарҳангӣ аз халқҳои халқии Аргентина.
17. Reconocer la preexistencia étnica y cultural de los pueblos indígenas argentinos.


Ҳуқуқи кафолат барои шахсияти онҳо ва ҳуқуқ ба таҳсилоти дуюминӣ ва фарҳангӣ; эътирофи мақоми ҳуқуқии ҷомеаҳои худ, моликияти ҷомеа ва моликияти заминҳое, ки онҳо анъана мебошанд, эътироф мекунанд; ва танзим кардани дастрасии дигар ва муносиб барои рушди инсон; ҳеҷ кадоме аз онҳо барои интишор ё дастгиркунӣ интиқол дода намешавад, интиқол дода мешавад . Таъмини иштироки онҳо дар идоракунӣ ба захираҳои табиӣ ва манфиатҳои дигар, ки ба онҳо таъсири манфӣ мерасонанд. Вилоятҳо метавонанд ҳамаи ин ваколатҳоро якҷоя истифода баранд.
Garantizar el respeto a su identidad y el derecho a una educación bilingüe e intercultural; reconocer la personería Jurídica de sus comunidades, y la posesión y propiedad comunitarias de las tierras que tradicionalmente ocupan; y regular la entrega de otras aptas y suficientes para el desarrollo humano; ninguna de ellas será enajenable, transmisible ni susceptible de gravámenes o embargos. Asegurar su participación en la gestión referida a sus recursos naturales y a los demás intereses que los afecten. Las provincias pueden ejercer concurrentemente estas atribuciones.


18. Муайян кардани он, ки чӣ гуна ба беҳбудии кишвар, пешрафти некуаҳволии ҳамаи вилоятҳо ва пешравии назаррас, нақшаҳои таҳсили умумӣ ва донишгоҳҳо ва таҳкими саноат, муҳоҷират, бунёди роҳҳои оҳан ва каналҳои сайёр , колонизатсияи заминҳои моликияти ҷумҳуриявӣ, ҷорӣ ва таъсис додани саноати нав, воридоти сармояи хориҷӣ ва дарёфти дарёҳои дохили, бо қонунҳои муҳофизатӣ барои ин мақсадҳо ва имтиёзҳои муваққатии имтиёзҳо ва баргардонидани ҳавасмандгардонӣ.
18. Proveer lo conducente a la prosperidad del país, al adelanto y bienestar de todas las provincias, y al progreso de la ilustración, dictando planes de instrucción general y universitaria, y promoviendo la industria, la inmigración, la construcción de ferrocarriles y canales navegables, la colonización de tierras de propiedad nacional, la introducción y establecimiento de nuevas industrias, la importación de capitales extranjeros y la exploración de los ríos interiores, por leyes protectoras de estos fines y por concesiones temporales de privilegios y recompensas de estímulo.


19. Таъмини чораҳо барои рушди инсон, пешрафти иқтисодии бо адолати иҷтимоӣ, маҳсулнокии иқтисоди миллӣ, ташаккули шуѓл, омӯзиши касбии кормандон, ҳимояи арзиши пул, тадқиқот ва рушди илмию технологӣ, паҳнкунӣ ва истифодаи он.
19. Proveer lo conducente al desarrollo humano, al progreso económico con justicia social, a la productividad de la economía nacional, a la generación de empleo, a la formación profesional de los trabajadores, a la defensa del valor de la moneda, a la investigación y al desarrollo científico y tecnológico, su difusión y aprovechamiento.


Таъмини рушди ҳамаҷонибаи миллӣ ва ҳалли он дар ҳудуди он; мусоидат ба сиёсатгузориҳои гуногун, ки ба рушди ҳамоҳангии нобаробарии вилоятҳо ва минтақаҳо мутобиқат мекунанд. Барои ин ташаббусҳо, сенатори Хонаи аслӣ хоҳанд буд.
Proveer al crecimiento armónico de la Nación y al poblamiento de su territorio; promover políticas diferenciadas que tiendan a equilibrar el desigual desarrollo relativo de provincias y regiones. Para estas iniciativas, el Senado será Cámara de origen.


Барои санҷидани қонунҳои ташкилӣ ва заминаи таълим, ки муттаҳидии воҳиди миллӣ оид ба мушаххасоти минтақавӣ ва маҳаллӣ; таъмин намудани масъулияти ғайриистеҳсоли давлат, иштироки оила ва ҷомеа, пешрафти арзишҳои демократӣ ва баробарҳуқуқии имкониятҳо ва имкониятҳои бе ягон табъиз; ки онҳо принсипҳои ҷаззобият ва баробарҳуқуқии таълимоти давлатӣ ва мустақилият ва ихтиёрии донишгоҳҳои миллӣро кафолат медиҳанд.
Sancionar leyes de organización y de base de la educación que consoliden la unidad nacional respetando las particularidades provinciales y locales; que aseguren la responsabilidad indelegable del Estado, la participación de la familia y la sociedad, la promoción de los valores democráticos y la igualdad de oportunidades y posibilidades sin discriminación alguna; y que garanticen los principios de gratuidad y equidad de la educación pública estatal y la autonomía y autarquía de las universidades nacionales.


Қонунҳои конститутсионӣ, ки гуногунандешӣ ва фарҳангӣ, бунёд ва муомилоти озодро ба кор мебаранд; мероси бадеӣ ва фазои фарҳангӣ ва аудиовизуалӣ.
Dictar leyes que protejan la identidad y pluralidad cultural, la libre creación y circulación de las obras del autor; el patrimonio artístico y los espacios culturales y audiovisuales.


20. Суди Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъсис диҳанд ; таъсис додан ва бекор кардани ҷойҳои корӣ, салоҳиятҳои худро муқаррар намуда, нафақа, мукофотпулӣ ва додани орденҳои умумиро таъмин мекунанд.
20. Establecer tribunales inferiores a la Corte Suprema de Justicia; crear y suprimir empleos, fijar sus atribuciones, dar pensiones, decretar honores, y conceder amnistías generales.


21. Сабабҳои раисии Президент ё муовинони Президентро қабул ва рад мекунанд; ва ба парванда додани интихоботи нав эълон карда шавад.
21. Admitir o desechar los motivos de dimisión del presidente o vicepresidente de la República; y declarar el caso de proceder a nueva elección.


22. Созишномаҳое, ки бо дигар давлатҳо ва ташкилотҳои байналхалқӣ ва консессияҳо бо Қӯрғонтеппаро тасдиқ мекунанд, рад мекунанд ё рад мекунанд. Созишномаҳо ва консорсиумҳо нисбат ба қонунҳои герои баландтар доранд .
22. Aprobar o desechar tratados concluidos con las demás naciones y con las organizaciones internacionales y los concordatos con la Santa Sede. Los tratados y concordatos tienen jerarquía superior a las leyes.


Эъломияи Амрико дар бораи ҳуқуқ ва вазифаҳои инсонӣ; Эъломияи умумии ҳуқуқи инсон; Конвенсияи Амрико оид ба ҳуқуқи инсон; Паймони байналхалқӣ доир ба ҳуқуқҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ; Паймони байналхалқӣ оид ба ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ ва Протоколи иловагии он; Конвенсия оид ба пешгирӣ ва ҷазоди ҷиноятҳои ҷинояткорӣ; Конвенсияи байналмилалӣ оид ба барҳам додани ҳама гуна шаклҳои табъизи нажодӣ; Конвенсия дар бораи барҳам додани тамоми шаклҳои табъиз нисбати занон; Конвенсияи зидди шиканҷа ва муносибати бераҳмона, ғайриинсонӣ ё таҳқиркунандаи шаъну шараф; Конвенсия дар бораи њуќуќи кўдак; дар шароите, ки онҳо эътиқоди худро доранд, онҳо як зинаи оддии конститутсионӣ доранд, онҳо ягон мақолаи қисми якуми ин Конститутсияро аз даст надиҳанд ва онҳо бояд ба ҳуқуқ ва кафолатҳои эътирофнамудаи он мутобиқ гарданд. Онҳо танҳо метавонанд дар сурати зарурӣ, аз ҷониби Сарқонуни миллӣ, бо тасвиби сеяки ҳамаи аъзоёни Палатаи ҳарбӣ тасдиқ карда шаванд.
La Declaración Americana de los Derechos y Deberes del Hombre; la Declaración Universal de Derechos Humanos; la Convención Americana sobre Derechos Humanos; el Pacto Internacional de Derechos Económicos, Sociales y Culturales; el Pacto Internacional de Derechos Civiles y Políticos y su Protocolo Facultativo; la Convención sobre la Prevención y la Sanción del Delito de Genocidio; la Convención Internacional sobre la Eliminación de todas las Formas de Discriminación Racial; la Convención sobre la Eliminación de todas las Formas de Discriminación contra la Mujer; la Convención contra la Tortura y otros Tratos o Penas Crueles, Inhumanos o Degradantes; la Convención sobre los Derechos del Niño; en las condiciones de su vigencia, tienen jerarquía constitucional, no derogan artículo alguno de la primera parte de esta Constitución y deben entenderse complementarios de los derechos y garantías por ella reconocidos. Sólo podrán ser denunciados, en su caso, por el Poder Ejecutivo Nacional, previa aprobación de las dos terceras partes de la totalidad de los miembros de cada Cámara.


Дигар шартномаҳо ва конвенсияҳо оид ба ҳуқуқҳои инсон пас аз қабули Конгресс, овоздиҳии сеяки аъзои палатаи ҳар як палатаи болоии парламенти конститутсионӣ талаб карда мешавад.
Los demás tratados y convenciones sobre derechos humanos, luego de ser aprobados por el Congreso, requerirán del voto de las dos terceras partes de la totalidad de los miembros de cada Cámara para gozar de la jerarquía constitucional.


23. Қонунгузорӣ ва пешбурди тадбирҳои мусбӣ, ки баробарии воқеии имконият ва табобатро кафолат медиҳанд ва аз ин бартариҳо ва амалҳои ҳуқуқии ин Конститутсия ва шартномаҳои байналмилалии мавҷуда оид ба ҳуқуқҳои инсон, бахусус дар робита бо кӯдакон, занон, пиронсолон ва одамони дорои маълулият.
23. Legislar y promover medidas de acción positiva que garanticen la igualdad real de oportunidades y de trato, y el pleno goce y ejercicio de los derechos reconocidos por esta Constitución y por los tratados internacionales vigentes sobre derechos humanos, en particular respecto de los niños, las mujeres, los ancianos y las personas con discapacidad.


Низоми махсус ва фарогири амнияти иҷтимоиро дар ҳифзи кӯдакон аз мушкилот, аз ҳомиладорӣ то охири давраи таҳсилоти ибтидоӣ ва модар дар давраи ҳомиладорӣ ва синамаконӣ муайян менамояд.
Dictar un régimen de seguridad social especial e integral en protección del niño en situación de desamparo, desde el embarazo hasta la finalización del período de enseñanza elemental, y de la madre durante el embarazo y el tiempo de lactancia.


24. Тасдиқ намудани шартномаҳои ҳамгироӣ, ки ваколатҳои ҳуқуқӣ ва салоҳиятро ба созмонҳои эпноманӣ дар шароити ҳамоҳангӣ ва баробарӣ вогузор мекунанд, ва ин ба риояи демократия ва ҳуқуқҳои инсон эҳтиром мегузоранд. Меъёрҳое, ки дар натиҷаашон ба назар мерасанд, ханарияро аз қонунҳо бартараф мекунанд.
24. Aprobar tratados de integración que deleguen competencias y jurisdicción a organizaciones supraestatales en condiciones de reciprocidad e igualdad, y que respeten el orden democrático y los derechos humanos. Las normas dictadas en su consecuencia tienen jerarquía superior a las leyes.


Тасвиби ин шартномаҳо бо давлатҳои Амрикои Лотинӣ аксарияти мутлақи умумии аъзоёни ҳар як палатаро талаб мекунад. Дар сурати мувофиқати шартномаҳо бо давлатҳои дигар, Конгресси миллӣ, бо аксарияти мутлақи аъзоёни ҳар як хонадон, имконияти тасдиқи шартномаи мазкурро эълон хоҳад кард ва танҳо бо овоздиҳии аксарияти мутлақи умум аз аъзоёни ҳар як хонаи пас аз саду чор рӯз аз санади декларатсия.
La aprobación de estos tratados con Estados de Latinoamérica requerirá la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara. En el caso de tratados con otros Estados, el Congreso de la Nación, con la mayoría absoluta de los miembros presentes de cada Cámara, declarará la conveniencia de la aprobación del tratado y sólo podrá ser aprobado con el voto de la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara, después de ciento veinte días del acto declarativo.


Беэътибор донистани шартномаҳо, ки ин бандро зикр намудааст, пеш аз тасдиқ шудани аксарияти мутлақи аъзоёни ҳар як палатаи мазкур талаб карда мешавад.
La denuncia de los tratados referidos a este inciso, exigirá la previa aprobación de la mayoría absoluta de la totalidad da los miembros de cada Cámara.


25. Филиали иҷроияи худро барои эълон кардани ҷанг ё осоишта ба ихтиёр гиред.
25. Autorizar al Poder Ejecutivo para declarar la guerra o hacer la paz.


26. Фаъолияти филиалро тақвият диҳед, барои ислоҳ кардан ва қоидаҳо барои маҳбусон таъсис диҳед.
26. Facultar al Poder Ejecutivo para ordenar represalias, y establecer reglamentos para las presas.


27. Қувваҳои мусаллаҳро дар замони сулҳ ва ҷанг таҳрир кунед ва қоидаҳои ташкил ва ҳукумати худро дубора донед.
27. Fijar las fuerzas armadas en tiempo de paz y guerra, y dictar las normas para su organización y gobierno.


28. Қабули нерӯҳои низомии хориҷӣ дар қаламрави халқ ва баромадан аз қувваҳои миллӣ берун аз он.
28. Permitir la introducción de tropas extranjeras en el territorio de la Nación, y la salida de las fuerzas nacionales fuera de él.


29. Давлатро дар як ё якчанд нуқтаи аҳолинишин дар ҳолати нороҳатии дохилӣ эълон кунед ва давлати узвро эълон намоед, ки дар давоми он баромади худ, аз ҷониби Сарқонуни ҶТ эътироф ё боздорад.
29. Declarar en estado de sitio uno o varios puntos de la Nación en caso de conmoción interior, y aprobar o suspender el estado de sitio declarado, durante su receso, por el Poder Ejecutivo.


30. Санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ дар ҳудуди пойтахт ва қонунгузории зарурӣ барои иҷрои мақсадҳои мушаххаси муассисаҳои энергетикии миллӣ дар қаламрави ҷумҳурӣ амал мекунанд. Мақомоти вилоятӣ ва шаҳру ноҳияҳо аз болои ин муассисаҳо ваколатҳои полис ва иҷроиро нигоҳ медоранд, агар онҳо дар иҷрои ин мақсадҳо дахолат накунанд.
30. Ejercer una legislación exclusiva en el territorio de la capital de la Nación y dictar la legislación necesaria para el cumplimiento de los fines específicos de los establecimientos de utilidad nacional en el territorio de la República. Las autoridades provinciales y municipales conservarán los poderes de policía e imposición sobre estos establecimientos, en tanto no interfieran en el cumplimiento de aquellos fines.


31. Таъмини дахолати федералӣ ба вилоят ё шаҳри Буэнос Айрес.
31. Disponer la intervención federal a una provincia o a la ciudad de Buenos Aires.


Дар муддати баромади худ аз ҷониби иҷрокунандаи ваколат қарор қабул карда мешавад .
Aprobar o revocar la intervención decretada, durante su receso, por el Poder Ejecutivo.


32. Ҳамаи қонунҳо ва қоидаҳоро, ки барои амалӣ намудани ваколатҳои қасдгирифташуда ва ҳамаи дигар шахсоне, ки ин Конститутсияро Ҳукумати Ҷумҳурии Аргентина додааст, ба роҳ мемонанд.
32. Hacer todas las leyes y reglamentos que sean convenientes para poner en ejercicio los poderes antecedentes, y todos los otros concedidos por la presente Constitución al Gobierno de la Nación Argentina.


Моддаи 76 - Ҳайати қонунгузор дар мақомоти ҳокимияти давлатӣ манъ аст, ба истиснои баъзе масъалаҳое, ки маъмурият ё ҳолати фавқулодда, бо мӯҳлати муайян барои машқи он ва дар асоси асосҳои ҳайати вакилон таъсис дода мешаванд, манъ аст.
Artículo 76.- Se prohíbe la delegación legislativa en el Poder Ejecutivo, salvo en materias determinadas de administración o de emergencia pública, con plazo fijado para su ejercicio y dentro de las bases de la delegación que el Congreso establezca.


Иҷозати баъди ба охир расидани мӯҳлати пешбининамудаи банди қаблӣ такрори муносибатҳои ҳуқуқие, ки дар асоси қоидаҳои муқаррарнамудаи ҳайати қонунгузорие,
La caducidad resultante del transcurso del plazo previsto en el párrafo anterior no importará revisión de las relaciones jurídicas nacidas al amparo de las normas dictadas en consecuencia de la delegación legislativa.


Боби панҷум
CAPÍTULO QUINTO


Дар бораи ташкил ва санҷидани қонунҳо
De la formación y sanción de las leyes


Моддаи 77. Қонунҳо метавонанд дар ҳар яке аз палатаҳои конгрессионӣ, ки лоиҳаҳое, ки аъзоёни онро ё аз ҷониби мақомоти иҷроияи он пешниҳод мекунанд, ба истиснои истиснои муқаррароти ҳамин Конститутсия.
Artículo 77.- Las leyes pueden tener principio en cualquiera de las Cámaras del Congreso, por proyectos presentados por sus miembros o por el Poder Ejecutivo, salvo las excepciones que establece esta Constitución.


Бюллетенҳои тағйирёбии низоми интихоботӣ ва ҳизбҳои сиёсӣ бояд аз ҷониби аксарияти мутлақи аъзоёни аъзоёни он тасдиқ карда шаванд.
Los proyectos de ley que modifiquen el régimen electoral y de partidos políticos deberán ser aprobados por mayoría absoluta del total de los miembros de las Cámaras.


Моддаи 78. Қарори аз ҷониби ойгир кардани тасдиқшуда тасдиқ карда мешавад, ки ба дигар бино муроҷиат карда мешавад. Аз ҷониби ҳар дуи он тасдиқ карда мешавад, ки он ба Сарқонуни давлатии миллӣ барои тафтишоти он мегузарад; Ва агар Ӯ низ қабул кунад, онро ба воситаи шариат мавъиза мекунад.
Artículo 78.- Aprobado un proyecto de ley por la Cámara de su origen, pasa para su discusión a la otra Cámara. Aprobado por ambas, pasa al Poder Ejecutivo de la Nación para su examen; y si también obtiene su aprobación, lo promulga como ley.


Моддаи 79 - ҳар як палатаи пас аз интишори як тавозуни умумӣ метавонад ба кумитаҳои худ, аз ҷумла лоиҳаи тасдиқи овоздиҳии аксарияти мутлақи аъзоёни он раъй диҳад. Палатаи поёнӣ, бо ҳамон шумораи овозҳо, ба ҳайати намояндагӣ беэътиноӣ карда, тартиби оддиро давом медиҳад. Иҷозати комиссия ба овоздиҳии аксарияти мутлақи аъзоёни он тақозо мекунад. Пас аз он, ки лоиҳа дар кумита тасдиқ шудааст, мурофиаи одилона риоя мешавад.
Artículo 79.- Cada Cámara, luego de aprobar un proyecto de ley en general, puede delegar en sus comisiones la aprobación en particular del proyecto, con el voto de la mayoría absoluta del total de sus miembros. La Cámara podrá, con igual número de votos, dejar sin efecto la delegación y retomar el trámite ordinario. La aprobación en comisión requerirá el voto de la mayoría absoluta del total de sus miembros. Una vez aprobado el proyecto en comisión, se seguirá el trámite ordinario.


Моддаи 80 - Ҳар як лоиҳае, ки дар муддати даҳ рӯзи корӣ баргардонида нашудааст, аз ҷониби иҷрокунандаи вазифаи он тасдиқ карда мешавад. Лоиҳаҳои қисман партофташуда метавонанд дар қисми боқимонда тасдиқ карда шаванд. Бо вуҷуди ин, ҷонибҳои ғайриҳизбӣ танҳо метавонанд мустақилона эълон шаванд, агар онҳо мустақилияти мустақил дошта бошанд ва тасвиби қисмати онҳо рӯҳ ё муттаҳидии лоиҳаро аз ҷониби Конгресс тағйир намедиҳанд. Дар ин ҳолат тартиби пешбининамудаи қарорҳои зарурӣ ва фаврӣ татбиқ карда мешавад.
Artículo 80.- Se reputa aprobado por el Poder Ejecutivo todo proyecto no devuelto en el término de diez días útiles. Los proyectos desechados parcialmente no podrán ser aprobados en la parte restante. Sin embargo, las partes no observadas solamente podrán ser promulgadas si tienen autonomía normativa y su aprobación parcial no altera el espíritu ni la unidad del proyecto sancionado por el Congreso. En este caso será de aplicación el procedimiento previsto para los decretos de necesidad y urgencia.


Моддаи 81 - Ҳукумат ҳеҷ гуна хароҷотеро, ки аз тарафи яке аз иншоотҳо рад карда шуда буд, мумкин аст, дар маҷлисҳои он сол такроран такроран такроран такрор карда шавад. Ҳеҷ кадоме аз ҷамоаҳое, ки лоиҳаи онро бунёд карда буданд, комилан бекор карда метавонанд ва баъд Платформаи Тафсун илова ё тағир дода шудаанд. Агар лоиҳа ба Палатаи Бозрасии тафтишот илова ва ислоҳ карда шавад, натиҷаи овоздиҳӣ бояд муайян карда шавад, ки оё чунин иловаҳо ё ислоҳҳо аз ҷониби аксарияти мутлақи ҳозирон ё аз се ду ҳиссаи онҳо мавҷуданд. Палатаи раъйпурсӣ метавонад бо аксарияти мутлақи ҳозирон бо лоиҳаҳои иловагӣ ё ислоҳкунӣ тасдиқ карда шавад ё бо далелҳои аслӣ тасдиқ карда шавад, агар иловаҳо ё ислоҳҳо аз тарафи таҳқиқкунанда аз ҷониби се ҳиссаи онҳо мавҷуд бошанд. Дар ин ҳолат, лоиҳа ба Ҳокимияти иҷроия бо иловаҳои ё палатаи баррасии Палатаи баррасишаванда мегузарад, агар Палатаи фармоиш бо суханони аслии худ бо овоздиҳӣ аз се ду ҳиссаи онҳое, Палатаи аслӣ метавонад ба онҳое, ки аз ҷониби Палатаи баррасишаванда таҳия карда шудааст, илова карда шаванд.
Artículo 81.- Ningún proyecto de ley desechado totalmente por una de las Cámaras podrá repetirse en las sesiones de aquel año. Ninguna de las Cámaras puede desechar totalmente un proyecto que hubiera tenido origen en ella y luego hubiese sido adicionado o enmendado por la Cámara revisora. Si el proyecto fuere objeto de adiciones o correcciones por la Cámara revisora, deberá indicarse el resultado de la votación a fin de establecer si tales adiciones o correcciones fueron realizadas por mayoría absoluta de los presentes o por las dos terceras partes de los presentes. La Cámara de origen podrá por mayoría absoluta de los presentes aprobar el proyecto con las adiciones o correcciones introducidas o insistir en la redacción originaria, a menos que las adiciones o correcciones las haya realizado la revisora por dos terceras partes de los presentes. En este último caso, el proyecto pasará al Poder Ejecutivo con las adiciones o correcciones de la Cámara revisora, salvo que la Cámara de origen insista en su redacción originaria con el voto de las dos terceras partes de los presentes. La Cámara de origen no podrá introducir nuevas adiciones o correcciones a las realizadas por la Cámara revisora.


Моддаи 82 - иродаи ҳар як хонадон бояд ба таври худ ифодаи худро баён кунад; Дар ҳама ҳолатҳо дар санҷиши изҳори норозигӣ ё ниқоби санҷишӣ истисно карда мешавад.
Artículo 82.- La voluntad de cada Cámara debe manifestarse expresamente; se excluye, en todos los casos, la sanción tácita o ficta.


Моддаи 83. Ба таври пурра ё қисман лоиҳаи Сарқонуни ИҶК-ро бекор кардан мумкин аст, ки он бо палатаи оҷилии он баргардонида мешавад: он боз такрор меёбад ва агар он аз ҷониби тарафдории аксарияти овоздиҳии сеюм тасдиқ карда шавад, он гоҳ ба Палатаи тафтишот. Агар Ҳардуҳо онро ба як аксарияти аксарияташ санҷида бошанд, қонуни мазкур қонун аст ва ба Ҳокимияти иҷроия барои қабули он мегузарад. Номҳои ҳар ду хона дар ин ҳолат номуайянӣ, худашон ё не; ва номҳо ва асбобҳои овоздиҳандагон ва муқобили ҳавасмандии Сарқонун, фавран аз ҷониби матбуот нашр карда мешаванд. Агар ҳуҷчатҳо аз мухолифатҳо фарқ кунанд, лоиҳа дар ҷаласаҳои он сол такрор карда намешавад.
Artículo 83.- Desechado en el todo o en parte un proyecto por el Poder Ejecutivo, vuelve con sus objeciones a la Cámara de su origen: ésta lo discute de nuevo, y si lo confirma por mayoría de dos tercios de votos, pasa otra vez a la Cámara de revisión. Si ambas Cámaras lo sancionan por igual mayoría, el proyecto es ley y pasa al Poder Ejecutivo para su promulgación. Las votaciones de ambas Cámaras serán en este caso nominales, por si o por no; y tanto los nombres y fundamentos de los sufragantes, como las objeciones del Poder Ejecutivo, se publicarán inmediatamente por la prensa. Si las Cámaras difieren sobre las objeciones, el proyecto no podrá repetirse en las sesiones de aquel año.


Моддаи 84 - Дар мавриди санҷиши қонунҳо ин формаро истифода мебаранд: Сенат ва Палатаи депутатҳои халқии Аргентина, ки дар Конгресс ҷамъ омада буданд, ... бо қувваи қонун амал кардан ё қатъ кардан.
Artículo 84.- En la sanción de las leyes se usará de esta fórmula: El Senado y Cámara de Diputados de la Nación Argentina, reunidos en Congreso, ... decretan o sancionan con fuerza de ley.


БОБИ 6
CAPITULO SEXTO


Аз Аудитяи генералии давлат
De la Auditoría General de la Nación


Моддаи 85 - Назорати берунаи бахши давлатӣ дар ҷараёнҳои молияви, иқтисодӣ, молиявӣ ва амалиётӣ, вобаста ба ҳокимияти қонунгузорӣ мебошад.
Artículo 85.- El control externo del sector público nacional en sus aspectos patrimoniales, económicos, financieros y operativos, será una atribución propia del Poder Legislativo.


Экспертиза ва андешаи Ҳокимияти қонунгузор оид ба иҷрои ва ҳолати умумии идораи давлатӣ дар робита ба аудити умумии миллӣ дастгирӣ карда мешавад.
El examen y la opinión del Poder Legislativo sobre el desempeño y situación general de la administración pública estarán sustentados en los dictámenes de la Auditoría General de la Nación.


Ин мақоми кӯмакрасонии техникии Конгресс, ки бо мустақилияти функсионалӣ бо тартиби муқаррарнамудаи қонуне, ки офариниш ва амалиётро танзим мекунад, бояд бо аксарияти мутлақи аъзои ҳар як Палатаи мазкур тасдиқ карда шавад. Президенти мамлакат бо пешниҳоди ҳизби мухолифи мухолиф бо шумораи зиёди қонунгузорон дар Конгресс таъин карда мешавад.
Este organismo de asistencia técnica del Congreso, con autonomía funcional, se integrará del modo que establezca la ley que reglamenta su creación y funcionamiento, que deberá ser aprobada por mayoría absoluta de los miembros de cada Cámara. El presidente del organismo será designado a propuesta del partido político de oposición con mayor número de legisladores en el Congreso.


Вай вазифаи назорати қонуният, идоракунӣ ва санҷиши тамоми фаъолияти маъмурияти марказии мутамарказ ва ғайридавлатӣ, новобаста аз шакли ташкилиҳо ва дигар вазифаҳое, ки қонун ба ӯ дода шудааст, хоҳад буд. Он бояд дар раванди тасдиқ ё рад кардани дарк ва ҳисобҳои инвеститсионии маблағҳои давлатӣ дахолат кунад.
Tendrá a su cargo el control de legalidad, gestión y auditoría de toda la actividad de la administración pública centralizada y descentralizada, cualquiera fuera su modalidad de organización, y las demás funciones que la ley le otorgue. Intervendrá necesariamente en el trámite de aprobación o rechazo de las cuentas de percepción e inversión de los fondos públicos.


Боби ҳафт
CAPÍTULO SEPTIMO


Аз Ваколатдор
Del Defensor del Pueblo


Моддаи 86. Омбудсмен - мақоми мустақил таъсис ёфтааст, ки дар доираи Конгресси миллии миллӣ, ки бо иҷрои ваколатҳои худ ягон дастуру функсияҳои функсионалӣ амал мекунад, амал мекунад. Мақсади он муҳофизат ва ҳимояи ҳуқуқҳои инсон ва дигар ҳуқуқҳо, кафолатҳо ва манфиатҳои дар ин Конститутсия ва қонунҳо муҳофизатшаванда, пеш аз амалҳо, санадҳо ё ақидаҳои маъмурӣ мебошад; ва назорати иҷрои вазифаҳои маъмурии ҷамъиятӣ.
Artículo 86.- El Defensor del Pueblo es un órgano independiente instituido en el ámbito del Congreso de la Nación, que actuará con plena autonomía funcional, sin recibir instrucciones de ninguna autoridad. Su misión es la defensa y protección de los derechos humanos y demás derechos, garantías e intereses tutelados en esta Constitución y las leyes, ante hechos, actos u omisiones de la Administración; y el control del ejercicio de las funciones administrativas públicas.


Омбудсмен қонуни мурофиавӣ дорад. Он аз ҷониби Конгресс бо овоздиҳӣ аз се ду ҳиссаи аъзоёни дар ҳар як палатаҳо ҳузурдошта таъин карда мешавад. Аз имкониятҳо ва имтиёзоти қонунгузорон хурсандӣ мегиранд. Он дар панҷаи сол давом хоҳад ёфт, метавонад боз як бори дигар муайян карда шавад.
El Defensor del Pueblo tiene legitimación procesal. Es designado y removido por el Congreso con el voto de las dos terceras partes de los miembros presentes de cada una de las Cámaras. Goza de las inmunidades y privilegios de los legisladores. Durará en su cargo cinco años, pudiendo ser nuevamente designado por una sola vez.


Ташкил ва фаъолияти ин муассиса бо қонуни махсус танзим карда мешавад.
La organización y el funcionamiento de esta institución serán regulados por una ley especial.


ШАҲРИ ҚӮРҒОНТЕППА
SECCIÓN SEGUNDA


РОҲИ ГИРИФТОР
DEL PODER EJECUTIVO


Боби як
CAPÍTULO PRIMERO


Аз табиат ва давомнокии он
De su naturaleza y duración


Моддаи 87. Ҳокимияти иҷроияи миллӣ аз ҷониби шаҳрванд бо унвони "президенти Аргентина миллӣ" сурат мегирад.
Artículo 87.- El Poder Ejecutivo de la Nación será desempeñado por un ciudadano con el título de "Presidente de la Nación Argentina".


Моддаи 88. Ҳангоми беморӣ, набудани Сармояҳо, марги, истеъфо ё аз вазифаи президент берун кардани Президент, Сарқонуни Ҷумхурии Тоҷикистон аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад. Дар сурати аз вазифа озод шудан, қатл, истеъфо кардан ё номувофиқатии Президент ва Ноиби Президент, Конгресс муайян мекунад, ки мансаби давлатӣ вазифаи Президентро то он даме, ки сабаби маъюб шудан ё интихоб шудани президент интихоб шудааст, муайян мекунад.
Artículo 88.- En caso de enfermedad, ausencia de la Capital, muerte, renuncia o destitución del Presidente, el Poder Ejecutivo será ejercido por el vicepresidente de la Nación. En caso de destitución, muerte, dimisión o inhabilidad del Presidente y vicepresidente de la Nación, el Congreso determinará qué funcionario público ha de desempeñar la Presidencia, hasta que haya cesado la causa de la inhabilidad o un nuevo presidente sea electo.


Моддаи 89 - Президент ё Ноиби президенти миллии интихобшуда бояд дар қаламрави Аргентина таваллуд ё таваллуди фарзандаш, ки дар кишвари хориҷӣ таваллуд шуда бошад; ва хусусиятҳои дигари сенатор интихоб карда мешаванд.
Artículo 89.- Para ser elegido Presidente o vicepresidente de la Nación, se requiere haber nacido en el territorio argentino, o ser hijo de ciudadano nativo, habiendo nacido en país extranjero; y las demás calidades exigidas para ser elegido senador.


Моддаи 90 - Президент ва муовини Президент муддати чор солро ишғол мекунанд ва метавонанд барои такрори якҷониба такроран такроран интихоб карда шаванд. Агар онҳо аз нав интихоб карда шаванд ё ба муваффақият муваффақ шудаанд, онҳо барои ду вазифаи интихобкардаашон интихоб карда наметавонанд, вале бо мӯҳлати як давра.
Artículo 90.- El Presidente y vicepresidente duran en sus funciones el término de cuatro años y podrán ser reelegidos o sucederse recíprocamente por un solo período consecutivo. Si han sido reelectos o se han sucedido recíprocamente no pueden ser elegidos para ninguno de ambos cargos, sino con el intervalo de un período.


Моддаи 91 - Президенти Ҷумҳурии Миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар муддати як шабонарӯз аз рӯзи ба итмом расидани мӯҳлати амали он; бе ягон воқеае, ки онро қатъ кард, он метавонад сабаби он шавад, ки баъдтар анҷом дода шавад.
Artículo 91.- El Presidente de la Nación cesa en el poder el mismo día en que expira su período de cuatro años; sin que evento alguno que lo haya interrumpido, pueda ser motivo de que se le complete más tarde.


Моддаи 92. Президент ва муовинони ӯ музди меҳнати дар Хазинаи миллии Миллӣ пардохтшаванда доранд, ки дар давоми мӯҳлати таъиншудаашон тағйир наёфтаанд. Дар айни њол онњо метавонанд дигар корро иљро накунанд, инчунин дигар њуљљатњои миллї ё ягон давлати дигар гиранд.
Artículo 92.- El Presidente y vicepresidente disfrutan de un sueldo pagado por el Tesoro de la Nación, que no podrá ser alterado en el período de sus nombramientos. Durante el mismo período no podrán ejercer otro empleo, ni recibir ningún otro emolumento de la Nación, ni de provincia alguna.


Моддаи 93 - Президент ва сарвазир вазифадор карда шудааст, ки дар дастгоҳи президент сенатори пешина ва пеш аз анҷумани Конгресс, дар бораи эътиқоди динии худ, «бо содиқона ва ватандӯстӣ дар вазифаи Президент (ё муовин) Миллат ва риояи Конститутсияи миллии Аргентинаро риоя ва риоя кунед ".
Artículo 93.- Al tomar posesión de su cargo el presidente y vicepresidente prestarán juramento, en manos del presidente del Senado y ante el Congreso reunido en Asamblea, respetando sus creencias religiosas, de "desempeñar con lealtad y patriotismo el cargo de Presidente (o vicepresidente) de la Nación y observar y hacer observar fielmente la Constitución de la Nación Argentina".


Боби дуюм
CAPÍTULO SEGUNDO


Дар бораи тартиб ва мӯҳлати интихоботи Президент ва Ноиби Президенти мамлакат
De la forma y tiempo de la elección del Presidente y vicepresidente de la Nación


Моддаи 94. Президент ва муовини Президенти кишвар бевосита аз ҷониби халқ, дар даври дуюм, ки дар ҳамин Конститутсия таъсис дода мешаванд, интихоб карда мешаванд. Бо ин мақсад, ҳудуди ноҳия як ноҳия таъсис меёбад.
Artículo 94.- El Presidente y el vicepresidente de la Nación serán elegidos directamente por el Pueblo, en doble vuelta, según lo establece esta Constitución. A este fin el territorio nacional conformará un distrito único.


Моддаи 95. Дарс дар муддати ду моҳи пеш аз ба охир расидани мӯҳлати ваколати Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон анҷом дода мешавад.
Artículo 95.- La lección se efectuará dentro de los dos meses anteriores a la conclusión del mandato del Presidente en ejercicio.


Моддаи 96. Мўҳлати дуюми интихобот, агар дар давоми ду рўзи овоздиҳии пештара овоздиҳӣ дар муддати сӣ рӯзи якуми қаблӣ сурат гирад, гузаронида мешавад.
Artículo 96.- La segunda vuelta electoral, si correspondiere, se realizará entre las dos fórmulas de candidatos más votadas, dentro de los treinta días de celebrada la anterior.


Моддаи 97. Ҳангоми формате, ки аксари овозҳоро дар даври аввали овоздиҳӣ пешбарӣ намудааст, беш аз ҳафтоду панҷ фоизи овозҳоро тасдиқ мекунад, аъзои он ҳамчун Президент ва Ноиби Президенти мамлакат эълон карда мешаванд.
Artículo 97.- Cuando la fórmula que resultare más votada en la primera vuelta, hubiere obtenido más del cuarenta y cinco por ciento de los votos afirmativos válidamente emitidos, sus integrantes serán proclamados como Presidente y vicepresidente de la Nación.


Моддаи 98. Ҳангоми формулаи бештаре, ки дар даври аввали овоздиҳӣ зиёдтар овоз дода буд, он на кам аз 40 фоизи овозҳои тасдиқшуда ба таври ройгон дода мешавад ва дар муқоиса бо фарогирии беш аз даҳ нишондиҳанда нисбат ба маҷмӯи овозҳои тасдиқшуда ки дар шакли формате, ки дар шумораи овозҳо ба даст меояд, аъзоёни он ҳамчун Президент ва Ноиби Президенти мамлакат эълон карда мешаванд.
Artículo 98.- Cuando la fórmula que resultare más votada en la primera vuelta hubiere obtenido el cuarenta por ciento por lo menos de los votos afirmativos válidamente emitidos y, además, existiere una diferencia mayor de diez puntos porcentuales respecto del total de los votos afirmativos válidamente emitidos sobre la fórmula que le sigue en número de votos, sus integrantes serán proclamados como Presidente y vicepresidente de la Nación.


Боби сеюм
CAPÍTULO TERCERO


Ваколатҳои мақомоти иҷроия
Atribuciones del Poder Ejecutivo


Моддаи 99. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дорои хосиятҳои зерин мебошад:
Artículo 99.- El Presidente de la Nación tiene las siguientes atribuciones:


1. Роҳбари олии миллӣ, сарвари давлат ва роҳбари сиёсии идораи умумии кишвар мебошад.
1. Es el jefe supremo de la Nación, jefe del gobierno y responsable político de la administración general del país.


2. Ба дастуру супоришҳое, ки барои иҷрои қонунҳои миллӣ заруранд, бо назардошти он, ки тағйироти рӯҳӣ бо истиснои танзимро тағйир диҳанд, пешниҳод кунед.
2. Expide las instrucciones y reglamentos que sean necesarios para la ejecución de las leyes de la Nación, cuidando de no alterar su espíritu con excepciones reglamentarias.


3. Дар ташаккули қонунҳо мувофиқи Конститутсия ширкат варзида, онҳоро нашр ва нашр мекунад.
3. Participa de la formación de las leyes con arreglo a la Constitución, las promulga y hace publicar.


Иҷрои Ҳокимияти иҷроия дар ҳама ҳолат дар асоси ҷазои шарти мутлақ ва ғайритиҷоратӣ, муқаррароти муқаррароти қонунгузорӣ.
El Poder Ejecutivo no podrá en ningún caso bajo pena de nulidad absoluta e insanable, emitir disposiciones de carácter legislativo.


Танҳо ҳангоми ҳолатҳои фавқулодда имконияти ба тартиб даровардани муқаррароти оддии муқаррароти Конститутсия барои амалигардонии қонунҳо имконнопазир буда, қоидаҳои танзимкунандаи ҳизбҳои ҷиноӣ, андоз, ҳизбҳо ва ҳизбҳои сиёсӣ танзим карда наметавонанд, чунки сабабҳои зарурӣ ва таъхирнопазирӣ, ки дар як созишномаи умумии вазирон қарор хоҳад гирифт, ки онҳо бояд бо сарварии вазири корҳои хориҷӣ тасдиқ карда шаванд.
Solamente cuando circunstancias excepcionales hicieran imposible seguir los trámites ordinarios previstos por esta Constitución para la sanción de las leyes, y no se trate de normas que regulen materia penal, tributaria, electoral o de régimen de los partidos políticos, podrá dictar decretos por razones de necesidad y urgencia, los que serán decididos en acuerdo general de ministros que deberán refrendarlos, conjuntamente con el jefe de gabinete de ministros.


Роҳбари вазорати корҳои дохилӣ ва дар муддати даҳ рӯз чораҳо оид ба баррасии Комиссияи доимии Комиссияи доимоамалкунанда, ки таркиби онҳо бояд тақрибан намояндагии сиёсии ҳар як палатаро эҳтиром намояд. Комиссияи мазкур дар муддати даҳ рӯз ба пленуми ҳар як палатаи махсус барои табобати ифодакунандаи он, ки онро фавран аз ҷониби палатаҳои дахлдор баррасӣ мекунад, тақвият хоҳад дод. Қонуни махсусе, ки бо аксарияти мутлақи умумии аъзоёни ҳар як палатаи муқарраргардида тартиб ва доираи дахолати Конгрессро танзим мекунад,
El jefe de gabinete de ministros personalmente y dentro de los diez días someterá la medida a consideración de la Comisión Bicameral Permanente, cuya composición deberá respetar la proporción de las representaciones políticas de cada Cámara. Esta comisión elevará su despacho en un plazo de diez días al plenario de cada Cámara para su expreso tratamiento, el que de inmediato considerarán las Cámaras. Una ley especial sancionada con la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara regulará el trámite y los alcances de la intervención del Congreso.


4. Судяҳои Суди Олӣ бо мувофиқаи Сенат аз се ду ҳиссаи аъзои он, дар ҷаласаи умумӣ, барои ин мақсад даъват карда мешаванд.
4. Nombra los magistrados de la Corte Suprema con acuerdo del Senado por dos tercios de sus miembros presentes, en sesión pública, convocada al efecto.


Додгоҳҳои дигари судҳои федералии федералӣ дар асоси пешниҳодҳои ҷудогона дар се шӯрои Маҷлисҳои вакилони халқ бо розигии Сенат, дар ҷаласаи умумӣ, ки ба муносибати мувофиқати номзадҳо мутобиқат хоҳанд кард, номбар кунед.
Nombra los demás jueces de los tribunales federales inferiores en base a una propuesta vinculante en terna del Consejo de la Magistratura, con acuerdo del Senado, en sesión pública, en la que se tendrá en cuenta la idoneidad de los candidatos.


Ба таъхир андохтани нав, ки дар асоси шартномаи баробар қабул шудааст, бояд ҳар яке аз ин довталабон ба вазифаи худ, ки ба синни ҳафтоду панҷсола расидаанд, нигоҳ дошта шаванд. Ҳамаи таъиноти судяҳо, ки синну солашон нишон дода шудааст ё калонтаранд, бояд дар давоми панҷ сол бошанд ва мумкин аст, ки ҳамон тартибро такроран такрор кунанд.
Un nuevo nombramiento, precedido de igual acuerdo, será necesario para mantener en el cargo a cualquiera de esos magistrados, una vez que cumplan la edad de setenta y cinco años. Todos los nombramientos de magistrados cuya edad sea la indicada o mayor se harán por cinco años, y podrán ser repetidos indefinidamente, por el mismo trámite.


5. Ӯ метавонад аз ҷониби Палатаи вакилон, ки айбдоркунандаи айбдоркунӣ барои содир кардани ҷиноятҳо тибқи қонунгузории федералӣ аз ҷониби мақомоти дахлдори ҳабс ё бахшидани ҷазоҳо баровардааст, ҷазо диҳад.
5. Puede indultar o conmutar las penas por delitos sujetos a la jurisdicción federal, previo informe del tribunal correspondiente, excepto en los casos de acusación por la Cámara de Diputados.


6. Таъмини нафақа, гирифтани, иҷозатномаҳо ва нафақа тибқи қонунҳои миллӣ.
6. Concede jubilaciones, retiros, licencias y pensiones conforme a las leyes de la Nación.


7. Сафирон, вазирон ва роҳбарони бизнес бо розигии Сенатонро таъин ва аз вазифа озод мекунанд; он танҳо ба вазифаи сардори вазоратҳо ва дигар вазоратҳо, мансабдорони котиботи он, агентҳои консулӣ ва кормандони он таъин карда мешавад, ки таъини онҳо аз ҷониби ин Конститутсия ғайриқонунӣ набудааст.
7. Nombra y remueve a los embajadores, ministros plenipotenciarios y encargados de negocios con acuerdo del Senado; por sí solo nombra y remueve al jefe de gabinete de ministros y a los demás ministros del despacho, los oficiales de su secretaría, los agentes consulares y los empleados cuyo nombramiento no está reglado de otra forma por esta Constitución.


8. Ҳар сол, кушодани ҷаласаҳои Конгрес, барои ҳар ду манзил дар маҷлис сурат мегирад, гузориши давлати миллӣ, ислоҳоте, ки Сарқонуни пешина ваъда кардааст, пешниҳод мекунад ва тавсия медиҳад, ки тадбирҳои зарурӣ ва мувофиқи он.
8. Hace anualmente la apertura de las sesiones del Congreso, reunidas al efecto ambas Cámaras, dando cuenta en esta ocasión del estado de la Nación, de las reformas prometidas por la Constitución, y recomendando a su consideración las medidas que juzgue necesarias y convenientes.


9. Сессияҳои оддии Конгрессро васеъ мекунад ё ба ҷаласаҳои ғайримуқаррарӣ таклиф мекунад, вақте ки манфиатҳои ҷиддии тартиб ё пешравӣ талаб мекунад.
9. Prorroga las sesiones ordinarias del Congreso, o lo convoca a sesiones extraordinarias, cuando un grave interés de orden o de progreso lo requiera.


10. Роҳбарии ваколати роҳбари Девони Вазирон оид ба ҷамъоварии даромади давлат ва сармоягузории он тибқи қонун ё буҷаи хароҷоти миллӣ назорат мекунад.
10. Supervisa el ejercicio de la facultad del jefe de gabinete de ministros respecto de la recaudación de las rentas da la Nación y de su inversión, con arreglo a la ley o presupuesto de gastos nacionales.


11. Конвенсияҳо ва имзои шартномаҳо, созишномаҳо ва дигар гуфтушунидҳое, ки барои нигоҳдории муносибатҳои хуб бо ташкилотҳои байналхалқӣ ва давлатҳои хориҷӣ заруранд, вазиронро қабул мекунанд ва консулҳояшон эътироф мекунанд.
11. Concluye y firma tratados, concordatos y otras negociaciones requeridas para el mantenimiento de buenas relaciones con las organizaciones internacionales y las naciones extranjeras, recibe sus ministros y admite sus cónsules.


12. Ӯ фармондеҳи ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар мебошад.
12. Es comandante en jefe de todas las Fuerzas Armadas de la Nación.


13. Таъмини шуѓли њарбии миллї: бо розигии Сенат, дар љойњои корї ё дараљаи кормандони баландтарини ќуввањои мусаллањ; ва дар худи майдони ҷанг.
13. Provee los empleos militares de la Nación: con acuerdo del Senado, en la concesión de los empleos o grados de oficiales superiores de las Fuerzas Armadas; y por sí solo en el campo de batalla.


14. Қувваҳои мусаллаҳ дорои қувваи мусаллаҳ буда, бо ташкил ва тақсимоти он тибқи талаботи халқ фаъолият мекунад.
14. Dispone de las Fuerzas Armadas, y corre con su organización y distribución según las necesidades de la Nación.


15. Ҷанг бо фармон ва тасдиқ намудани Конгресс эълон кардани ҷазо ва ҷазо додан.
15. Declara la guerra y ordena represalias con autorización y aprobación del Congreso.


16. Дар як ҳолати якҷоя як ё якчанд нуқтаи аҳолиро, ки дар сурати ҳамлаҳои берунӣ ва мӯҳлати маҳдуд, бо созишномаи Сенат эълон мекунад, эълон мекунад. Дар сурати вуруди дохилӣ, вақте ки Конгресс дар бозор аст, танҳо ин қудрат дорад, чунки он ба ин мақом мувофиқ аст. Президент онро бо маҳдудиятҳои муқаррарнамудаи моддаи 23 иҷро мекунад.
16. Declara en estado de sitio uno o varios puntos de la Nación, en caso de ataque exterior y por un término limitado, con acuerdo del Senado. En caso de conmoción interior sólo tiene esta facultad cuando el Congreso está en receso, porque es atribución que corresponde a este cuerpo. El Presidente la ejerce con las limitaciones prescriptas en el Artículo 23.


17. ӯ метавонад сардори ҳайати кормандони вазоратҳо ва роҳбарони ҳамаи филиалҳо ва шӯъбаҳои маъмурӣ ва аз ҷониби дигар кормандон, ҳисоботе, ки ӯ ба онҳо мувофиқ аст, дархост кунад ва онҳо вазифадор карда шаванд.
17. Puede pedir al jefe de gabinete de ministros y a los jefes de todos los ramos y departamentos de la administración, y por su conducto a los demás empleados, los informes que crea convenientes, y ellos están obligados a darlos.


18. Бо қаламрави кишвар, бо иҷозати Конгресс аз қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон тарк карда шуданаш мумкин аст. Дар бозии ин, шумо танҳо бе иҷозатнома барои сабабҳои асосноки хизмати давлатӣ кор карда метавонед.
18. Puede ausentarse del territorio de la Nación, con permiso del Congreso. En el receso de éste, sólo podrá hacerlo sin licencia por razones justificadas de servicio público.


19. Шумо метавонед ҷойҳои ҷои корро, ки мувофиқи Созишномаи Сенат талаб мекунанд, ба даст оред, ва дар вақти баромади худ, тавассути таъйиноти комиссия, ки дар охири қонунгузории оянда ба анҷом мерасад, ба амал меояд.
19. Puede llenar las vacantes de los empleos, que requieran el acuerdo del Senado, y que ocurran durante su receso, por medio de nombramientos en comisión que expirarán al fin de la próxima Legislatura.


20. Фармони дохилшавӣ ба федерализатсияро ба вилоят ё шаҳри шаҳри Буэнос Айрес дар сурати баромадан аз Конгресс ва он бояд ҳамзамон барои табобати он даъват намояд.
20. Decreta la intervención federal a una provincia o a la ciudad de Buenos Aires en caso de receso del Congreso, y debe convocarlo simultáneamente para su tratamiento.


Боби чор
CAPÍTULO CUARTO


Роҳбари дастгоҳ ва дигар вазирҳои иҷроияи ҳокимияти иҷроия
Del jefe de gabinete y demás ministros del Poder Ejecutivo


Моддаи 100. Роҳбари дастгоҳи Вазорат ва дигар вазорату идораҳои дигари салоҳиятдор, ки рақам ва салоҳиятро қонуни махсус муқаррар менамояд, барои барҳамдиҳии фаъолияти соҳибкорӣ масъул буда, санадҳои Президентро тавассути санадҳои қонунгузорӣ тасдиқ мекунад ва қонунӣ месозад. имзои шумо, бе талаботе, ки онҳо самарабахш нестанд.
Artículo 100.- El jefe de gabinete de ministros y los demás ministros secretarios cuyo número y competencia será establecida por una ley especial, tendrán a su cargo el despacho de los negocios de la Nación, y refrendarán y legalizarán los actos del presidente por medio de su firma, sin cuyo requisito carecen de eficacia.


Роҳбари вазорати корҳои дохилӣ бо масъулияти сиёсиаш дар назди Конгресси Миллӣ масъул аст:
Al jefe de gabinete de ministros, con responsabilidad política ante el Congreso de la Nación, le corresponde:


1. Гузаронидани маъмури умумии мамлакат.
1. Ejercer la administración general del país.


2. Санад ва қоидаҳоеро, ки барои иҷрои ваколатҳои дар ҳамин модда зикргардида ва онҳое, ки Президенти мамлакати мо роҷеъ ба вазифаи котиби Вазири филиал тасдиқ намудаанд, пешниҳод менамояд.
2. Expedir los actos y reglamentos que sean necesarios para ejercer las facultades que le atribuye este artículo y aquellas que le delegue el presidente de la Nación, con el refrendo del ministro secretario del ramo al cual el acto o reglamento se refiera.


3. Номнависи кормандони маъмурият, ба истиснои онҳое, ки ба президент мувофиқат мекунанд.
3. Efectuar los nombramientos de los empleados de la administración, excepto los que correspondan al presidente.


4. Ҷалб намудани функсияҳо ва ваколатҳои ваколатдори Президент аз ҷониби ӯ ва қарор дар бораи қарордод дар бораи қарордодҳое, ки аз ҷониби мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ муайян карда мешаванд ё қарори худ қарор қабул мекунад, дар ҳолате, ки бо назардошти аҳамияти зарурӣ ӯ дар соҳаи аз рақобати шумо.
4. Ejercer las funciones y atribuciones que le delegue el presidente de la Nación y, en acuerdo de gabinete resolver sobre las materias que le indique el Poder Ejecutivo, o por su propia decisión, en aquellas que por su importancia estime necesario, en el ámbito de su competencia.


5. Ҳамоҳангсозӣ, ҷамъомад ва вохӯрии вохӯрии вазирони корҳои дохилӣ, ки дар онҳо набудани президент иштирок мекунанд.
5. Coordinar, preparar y convocar las reuniones de gabinete de ministros, presidiéndolas en caso de ausencia del presidente.


6. Ба Конгресс ба вохӯриҳои вазоратҳо ва буҷети миллӣ, пас аз табобат дар шартномаи кабинетӣ ва тасдиқи Ҳокимияти иҷроия фиристед.
6. Enviar al Congreso los proyectos de ley de ministerios y de presupuesto nacional, previo tratamiento en acuerdo de gabinete y aprobación del Poder Ejecutivo.


7. Даромади давлатро ҷамъоварӣ намуда, қонуни буҷети давлатӣ амал мекунад.
7. Hacer recaudar las rentas de la Nación y ejecutar la ley de presupuesto nacional.


8. Қарори қатъии қонунҳо, қарорҳоеро, ки барои васеъ намудани ҷаласаҳои оддии Конгресс ё даъват ба ҷаласаҳои ғайринавбатӣ ва паёмҳои президент, ки ташаббуси қонунгузорӣ мусоидат мекунанд, тасдиқ менамояд.
8. Refrendar los decretos reglamentarios de las leyes, los decretos que dispongan la prórroga de las sesiones ordinarias del Congreso o la convocatoria de sesiones extraordinarias y los mensajes del presidente que promuevan la iniciativa legislativa.


9. Ба иҷлосияҳои конгресс рафта, дар мубоҳисаҳои худ ширкат варзанд, вале на овоз.
9. Concurrir a las sesiones del Congreso y participar en sus debates, pero no votar.


10. Пас аз ҷаласаҳои оддии Конгресс, якҷоя бо дигар вазоратҳо гузориши муфассал оид ба вазъи давлат дар робита бо бизнесҳои воҳидҳои дахлдор ҳузур доранд.
10. Una vez que se inicien las sesiones ordinarias del Congreso, presentar junto a los restantes ministros una memoria detallada del estado de la Nación en lo relativo a los negocios de los respectivos departamentos.


11. Тавзеҳот ва тавзеҳоти шифоҳӣ ё навишташавандаеро, ки аз ҷониби Хадамоти Филиал талаб мекунад, пешниҳод кунед.
11. Producir los informes y explicaciones verbales o escritos que cualquiera de las Cámaras solicite al Poder Ejecutivo.


12. Барои тасдиқи қарорҳое, ки ваколатҳои аз ҷониби Конгресс додашударо иҷро мекунанд, ки таҳти назорати Комиссияи доимӣ қарор доранд, тасдиқ карда мешавад.
12. Refrendar los decretos que ejercen facultades delegadas por el Congreso, los que estarán sujetos al control de la Comisión Bicameral Permanente.


13. Якҷоя бо дигар вазоратҳо барои ҳалли зарурат ва аҳамият ва қарорҳое, ки қисман қонунҳои худро қабул мекунанд. Ӯ шахсан ва дар муддати даҳ рӯз аз санаи санҷиши ӯ барои баррасии Комиссияи доимоамалкунанда пешниҳод мекунад.
13. Refrendar conjuntamente con los demás ministros los decretos de necesidad y urgencia y los decretos que promulgan parcialmente leyes. Someterá personalmente y dentro de los diez días de su sanción estos decretos a consideración de la Comisión Bicameral Permanente.


Роҳбари вазорати корҳои дохилӣ ҳамзамон дигар хизматро иҷро намекунад.
El jefe de gabinete de ministros no podrá desempeñar simultáneamente otro ministerio.


Моддаи 101. Роҳбари Девони Вазирон набояд камтар аз як маротиба дар як моҳ, дар навбати аввал ба ҳар як палатаҳои худ, дар бораи пешрафти ҳукумат, бе расонидани зарар ба муқаррароти моддаи 71 ҷавоб диҳад. ба тарафдории аксуламали таблиғи сензура, бо овоздиҳии аксарияти мутлақи умумии аъзоёни ҳизбҳо, ва бо овоздиҳии аксарияти мутлақи аъзои ҳар як палатаҳо бартараф карда мешаванд.
Artículo 101.- El jefe de gabinete de ministros debe concurrir al Congreso al menos una vez por mes, alternativamente a cada una de sus Cámaras, para informar de la marcha del gobierno, sin perjuicio de lo dispuesto en el Artículo 71. Puede ser interpelado a los efectos del tratamiento de una moción de censura, por el voto de la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cualquiera de las Cámaras, y ser removido por el voto de la mayoría absoluta de los miembros de cada una de las Cámaras.


Моддаи 102. Њар як вазир ба амалњое, ки ќонунгузорї мекунад, масъулият дорад; ва дар ҳамбастагӣ бо онҳое, ки бо ҳамкасбони онҳо розӣ ҳастанд.
Artículo 102.- Cada ministro es responsable de los actos que legaliza; y solidariamente de los que acuerda con sus colegas.


Моддаи 103. Вазирон на танҳо дар ҳолатҳое, ки дар ягон ҳолат қарор қабул мекунанд, ба истиснои онҳое, ки ба низоми иқтисодӣ ва маъмурӣ мансуб мебошанд.
Artículo 103.- Los ministros no pueden por sí solos, en ningún caso, tomar resoluciones, a excepción de lo concerniente al régimen económico y administrativo de sus respectivos departamentos.


Моддаи 104. Пас аз анҷуман ҷаласаҳои ҷаласаи ҷаласа, вазирон вазифаҳои муфассалро дар бораи давлат дар бораи муносибатҳои тиҷоратии худ дар назди худ пешниҳод менамоянд.
Artículo 104.- Luego que el Congreso abra sus sesiones, deberán los ministros del despacho presentarle una memoria detallada del estado de la Nación en lo relativo a los negocios de sus respectivos departamentos.


Моддаи 105. Онҳо наметавонанд сенаторон ва муовинон бошанд, бидуни хидматашон аз мансабҳои онҳо аз вазифа озод шаванд.
Artículo 105.- No pueden ser senadores ni diputados, sin hacer dimisión de sus empleos de ministros.


Моддаи 106. Вазирон метавонанд дар ҷаласаҳои конгресс иштирок карда, дар мубоҳисаҳои худ иштирок намоянд, вале овоз диҳанд.
Artículo 106.- Pueden los ministros concurrir a las sesiones del Congreso y tomar parte en sus debates, pero no votar.


Моддаи 107. Онҳо барои хизмати худ аз пардохти музди меҳнат, ки наметавонанд зиёдтар ё кам карда нашаванд, ё метавонанд ба манфиати шахсоне, ки дар амал татбиқ карда мешаванд, азхуд карда шаванд.
Artículo 107.- Gozarán por sus servicios de un sueldo establecido por la ley, que no podrá ser aumentado ni disminuido en favor o perjuicio de los que se hallen en ejercicio.


Боби сеюм
SECCIÓN TERCERA


ГУЗОРИШИ ГУМРУКӢ
DEL PODER JUDICIAL


Боби як
CAPÍTULO PRIMERO


Аз табиат ва давомнокии он
De su naturaleza y duración


Моддаи 108. Ҳокимияти судии халқ аз ҷониби Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар судҳои поёнии он, ки Конгрес дар ҳудуди давлат муқаррар шудааст, амалӣ карда мешавад.
Artículo 108.- El Poder Judicial de la Nación será ejercido por una Corte Suprema de Justicia, y por los demás tribunales inferiores que el Congreso estableciere en el territorio de la Nación.


Моддаи 109. Дар ҳеҷ кадом ҳолат Президент Президент наметавонад вазифаҳои судиро истифода барад, дониши ҳолатҳои фавқулодда ё барқарор кардани ононро барқарор кунад.
Artículo 109.- En ningún caso el presidente de la Nación puede ejercer funciones judiciales, arrogarse el conocimiento de causas pendientes o restablecer las fenecidas.


Моддаи 110. Судяҳои Суди Олӣ ва судҳои поёнии кишвар вазифаҳои худро барои давомнокии рафтори хуб нигоҳ медоранд ва барои хизмати худ ҷуброни муайянкардаи қонунро қабул мекунанд ва дар ҳеҷ ваҷҳ наметавон кам карда намешаванд дар вазифаҳои онҳо боқӣ мемонанд.
Artículo 110.- Los jueces de la Corte Suprema y de los tribunales inferiores de la Nación conservarán sus empleos mientras dure su buena conducta, y recibirán por sus servicios una compensación que determinará la ley, y que no podrá ser disminuida en manera alguna, mientras permaneciesen en sus funciones.


Моддаи 111. Ҳеҷ кас наметавонад узви Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон набошад, бе он ки ҳакамияти миллӣ бо ҳашт сол амалӣ карда шавад ва дорои хислатҳои сенатор бошад.
Artículo 111.- Ninguno podrá ser miembro de la Corte Suprema de Justicia, sin ser abogado de la Nación con ocho años de ejercicio, y tener las calidades requeridas para ser senador.


Моддаи 112. Дар аввалин гузоштани Суди Олӣ, шахсони мансабдори онҳо ба дастуру супоришҳои Президенти мамлакат супориш додаанд, ки вазифаҳои худро иҷро намоянд, адлияро ба таври дуруст ва қонунӣ иҷро кунанд ва мувофиқи он Конститутсия муқаррар карда шаванд. Дар оянда, онҳо онро ба президенти ҳамон Суди қарз медиҳанд.
Artículo 112.- En la primera instalación de la Corte Suprema, los individuos nombrados prestarán juramento en manos del Presidente de la Nación, de desempeñar sus obligaciones, administrando justicia bien y legalmente, y en conformidad a lo que prescribe la Constitución. En lo sucesivo lo prestarán ante el presidente de la misma Corte.


Моддаи 113. Суди Олӣ қоидаҳои дохилии худро қатъ мекунад ва кормандонро таъин мекунад.
Artículo 113.- La Corte Suprema dictará su reglamento interior y nombrará a sus empleados.


Моддаи 114. Шӯрои Шӯрои нозирон, ки бо қонуни махсусе, ки бо аксарияти мутлақи умумии аъзоёни Палатаи ҳар як Палатаи ҳисоботи андозбандӣ танзим карда мешавад, ба интихоби судяҳо ва маъмурияти ҳокимияти судӣ назорат карда мешавад.
Artículo 114.- El Consejo de la Magistratura, regulado por una ley especial sancionada por la mayoría absoluta de la totalidad de los miembros de cada Cámara, tendrá a su cargo la selección de los magistrados y la administración del Poder Judicial.


Шўро мунтазам бо мақсади бақайдгирии намояндагиҳои сиёсӣ, ки дар натиҷаи интихоботи умумӣ, судяҳои ҳамаи парвандаҳо ва ҳуқуқшиносони бақайдгирии федералӣ мутобиқат карда мешаванд, мунтазам ҳамроҳ карда мешаванд. Он инчунин аз тарафи шахсони дигар дар соҳаи илмӣ ва илмӣ, дар рақам ва форма, ки қонун муайян кардааст, дохил карда мешавад.
El Consejo será integrado periódicamente de modo que se procure el equilibrio entre la representación de los órganos políticos resultantes de la elección popular, de los jueces de todas las instancias y de los abogados de la matrícula federal. Será integrado, asimismo, por otras personas del ámbito académico y científico, en el número y la forma que indique la ley.


Натиҷаҳои онҳо инҳоянд:
Serán sus atribuciones:


1. Барои интихоби воситаи мусобиқаҳои ҷамъиятӣ постулятсияҳо ба судяҳои хурд.
1. Seleccionar mediante concursos públicos los postulantes a las magistraturas inferiores.


2. Пешниҳод намудани пешниҳодҳо дар рӯйхати алоқаманд бо таъин кардани судяҳои пойтахт.
2. Emitir propuestas en ternas vinculantes, para el nombramiento de los magistrados de los tribunales inferiores.


3. Сарчашмаҳои захиравӣ ва буҷетро, ки қонуни адлияро адо мекунад, идора мекунад.
3. Administrar los recursos y ejecutar el presupuesto que la ley asigne a la administración de justicia.


4. Огоҳ кардани ваколатҳои интизомӣ ба судяҳо.
4. Ejercer facultades disciplinarias sobre magistrados.


5. Қарор дар бораи кушодани тартиб дар бораи хориҷ кардани судяҳо, агар заруриятро боздорад ва айбдоркунандаи дахлдорро тартиб диҳад.
5. Decidir la apertura del procedimiento de remoción de magistrados, en su caso ordenar la suspensión, y formular la acusación correspondiente.


6. Муқаррар намудани қоидаҳои марбут ба ташкили судӣ ва ҳамаи онҳое, ки барои таъмини мустақилияти судяҳо ва таъмини самараноки хидмати адолат заруранд.
6. Dictar los reglamentos relacionados con la organización judicial y todos aquellos que sean necesarios para asegurar la independencia de los jueces y la eficaz prestación de los servicios de justicia.


Моддаи 115. Судяҳои судҳои поёнии ҳокимияти миллӣ бо сабабҳои дар моддаи 53 пешбинигардида, аз ҷониби ҳакамони ҳуқуқвайронкунанда, судяҳо ва ҳуқуқшиносони бақайдгирии федералӣ, хориҷ карда мешаванд.
Artículo 115.- Los jueces de los tribunales inferiores de la Nación serán removidos por las causales expresadas en el Artículo 53, por un jurado de enjuiciamiento integrado por legisladores, magistrados y abogados de la matrícula federal.


Қарори вай, ки ба таври ғайриқаноатбахш қонеъ нагардидааст, ба ҳеҷ гуна бе розигии айбдоршаванда таъсири манфӣ нахоҳад расонд. Аммо ҳизби ҳоким дар айни замон айбдоршаванда, судшаванда ва ҷазоро дар асоси қонунҳо пеш аз судҳои оддӣ ба даст меорад.
Su fallo, que será irrecurrible, no tendrá más efecto que destituir al acusado. Pero la parte condenada quedará no obstante sujeta a acusación, juicio y castigo conforme a las leyes ante los tribunales ordinarios.


Он дар мурофиаи судӣ муроҷиат карда мешавад ва агар лозим бошад, ба суд муроҷиат кунад, агар як ё якчанд рӯз аз қарори кушодани расмиёти бартарафнашаванда, бидуни қарор қабул карда шавад.
Corresponderá archivar las actuaciones y, en su caso, reponer al juez suspendido, si transcurrieren ciento ochenta días contados desde la decisión de abrir el procedimiento de remoción, sin que haya sido dictado el fallo.


Дар қонуни махсус, ки дар моддаи 114 зикр шудааст, интегратсия ва тартиби ин ҷисм муайян карда мешавад.
En la ley especial a que se refiere el Artículo 114, se determinará la integración y procedimiento de este jurado.


Боби дуюм
CAPÍTULO SEGUNDO


Мувофиқи Ҳокимияти судӣ
Atribuciones del Poder Judicial


Моддаи 116. Суди Олӣ ва судҳои поёнии ҳокимияти давлатӣ, дониш ва қарори ҳама гуна ҳолатҳое, ки ба нуқтаҳои танзимкунандаи Конститутсия ва қонунҳои миллӣ муносибат мекунанд, бо пули нақд анҷом дода мешаванд. 12-уми моддаи 75 ва шартномаҳо бо давлатҳои хориҷӣ: сабабҳои марбут ба сафирон, вазирон ва консулонҳои хориҷӣ: сабаби сабабҳои салоҳияти ҳакамӣ ва баҳрии баҳрӣ: масъалаҳое, ки дар он як ҳизб ҳизб мебошад: дар байни ду ё зиёда вилоятҳо пайдо мешаванд; байни як вилоят ва ҳамсоягони дигар; дар байни ҳамсояҳои гуногуни вилоятҳо; ва дар байни як вилоят ё кишвари ҳамсоя, бар зидди давлат ё шаҳрвандони хориҷӣ.
Artículo 116.- Corresponde a la Corte Suprema y a los tribunales inferiores de la Nación, el conocimiento y decisión de todas las causas que versen sobre puntos regidos por la Constitución, y por las leyes de la Nación, con la reserva hecha en el inc. 12 del Artículo 75: y por los tratados con las naciones extranjeras: de las causas concernientes a embajadores, ministros públicos y cónsules extranjeros: de las causas de almirantazgo y jurisdicción marítima: de los asuntos en que la Nación sea parte: de las causas que se susciten entre dos o más provincias; entre una provincia y los vecinos de otra; entre los vecinos de diferentes provincias; y entre una provincia o sus vecinos, contra un Estado o ciudadano extranjero.


Моддаи 117. Дар ин њолатњо Суди Олї њуќуќи худро мутобиќи ќоидањо ва истисноњое, ки Конгресс тањия мекунад, амалї мегардонад; вале дар ҳамаи масъалаҳои марбут ба сафирони хориҷӣ, вазирон ва консулҳо, ки дар он як ҳизб ҳизб аст, онро танҳо ва танҳо истифода мебарад.
Artículo 117.- En estos casos la Corte Suprema ejercerá su jurisdicción por apelación según las reglas y excepciones que prescriba el Congreso; pero en todos los asuntos concernientes a embajadores, ministros y cónsules extranjeros, y en los que alguna provincia fuese parte, la ejercerá originaria y exclusivamente.


Моддаи 118. Ҳамаи мурофиаи оддии ҷиноятие, ки аз ҳуқуқи айбдоркунӣ ба Палатаи депутатҳо дода нашудаанд, пас аз ин муассиса дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода мешавад. Амали ин парвандаҳо дар ҳамон як вилоят, ки ҷиноят содир кардааст, сурат мегирад; аммо вақте ки ин кишварҳо берун аз ҳудуди кишвар содир мегарданд, бар зидди қонунҳои халқҳо, Конгресс бо қонуни махсусе, ки мурофиаи судӣ гузаронида мешавад, муайян карда мешавад.
Artículo 118.- Todos los juicios criminales ordinarios, que no se deriven del derecho de acusación concedido a la Cámara de Diputados se terminarán por jurados, luego que se establezca en la República esta institución. La actuación de estos juicios se hará en la misma provincia donde se hubiere cometido el delito; pero cuando éste se cometa fuera de los límites de la Nación, contra el derecho de gentes, el Congreso determinará por una ley especial el lugar en que haya de seguirse el juicio.


Моддаи 119. Ҳабси пешакии миллӣ танҳо бо мақсади дар даст доштан ё барҳам додани душманони худ, ба онҳо кӯмак ва кӯмак расонида мешавад. Конгресс аз ҷониби қонуни махсус ҷазоди ин ҷиноятро муқаррар мекунад; аммо вай аз шахси гунаҳкор намебошад ва номаълуми маҳбусон ба хешовандони ҳар як дараҷааш дода намешавад.
Artículo 119.- La traición contra la Nación consistirá únicamente en tomar las armas contra ella, o en unirse a sus enemigos prestándoles ayuda y socorro. El Congreso fijará por una ley especial la pena de este delito; pero ella no pasará de la persona del delincuente, ni la infamia del reo se transmitirá a sus parientes de cualquier grado.


БОБИ IV
SECCIÓN CUARTA


Аз хизмати давлатӣ
Del ministerio público


Моддаи 120. Вазъи давлатӣ мустақилияти мустақил ва мустақилии молиявӣ дорад, ки вазифаи мусоидат ба адолати судиро дар ҳимояи қонунии манфиатҳои умумии ҷамъият дар ҳамоҳангӣ бо дигар мақомоти ҳокимияти давлатӣ дорад.
Artículo 120.- El Ministerio Público es un órgano independiente con autonomía funcional y autarquía financiera que tiene por función promover la actuación de la justicia en defensa de la legalidad de los intereses generales de la sociedad en coordinación con las demás autoridades de la República.


Он аз тарафи як намояндаи генералии миллӣ ва мудофиаи умумӣ ва дигар аъзои он, ки қонун муқаррар кардааст, дохил карда мешавад.
Está integrado por un procurador general de la Nación y un defensor general de la Nación y los demás miembros que la ley establezca.


Аъзоёни он имтиёзҳои функсионалӣ ва ғайримустақим ба музди меҳнат доранд.
Sus miembros gozan de inmunidades funcionales e intangibilidad de remuneraciones.


НОҲИЯИ ДИНӢ
TITULO SEGUNDO


НОҲИЯИ ПАНҶ
GOBIERNOS DE PROVINCIA


Моддаи 121. Маќомњо њамаи ќудратро, ки ин Конститутсияро ба Њукумати федералї ваколатдор намекунанд, ва онњое, ки онњо дар њуљљатњои худ бо ќарорњои махсус ќарор мегиранд.
Artículo 121.- Las provincias conservan todo el poder no delegado por esta Constitución al Gobierno federal, y el que expresamente se hayan reservado por pactos especiales al tiempo de su incorporación.


Моддаи 122. Онҳо ба муассисаҳои маҳаллии худ додаанд ва аз ҷониби онҳо идора карда мешаванд. Онҳо бе сарпарастии ҳукумати федералӣ ҳокимони худ, қонунгузорон ва дигар мансабдорони собиқро интихоб мекунанд.
Artículo 122.- Se dan sus propias instituciones locales y se rigen por ellas. Eligen sus gobernadores, sus legisladores y demás funcionarios de provincia, sin intervención del Gobierno federal.


Моддаи 123. Њар як давлат Конститутсияи худро мутобиќи муќаррароти моддаи 5, таъмини мустақарии коммуналї ва танзими мўњтавои он ва мундариљаи он дар тартиботњои институтсионалї, сиёсї, маъмурї, иќтисодї ва молиявї ќарор медињад.
Artículo 123.- Cada provincia dicta su propia constitución, conforme a lo dispuesto por el Artículo 5° asegurando la autonomía municipal y reglando su alcance y contenido en el orden institucional, político, administrativo, económico y financiero.


Моддаи 124. Воҳаҳо метавонанд минтақаҳои рушди иқтисодӣ ва иҷтимоиро таъсис диҳанд ва мақомоте, ки ваколатҳои худро барои иҷро кардани мақсадҳои худ таъсис медиҳанд, инчунин метавонанд ба созишномаҳои байналмилалӣ, то он даме ки онҳо бо сиёсати хориҷии давлат мувофиқат накунанд ва ба ваколатҳои ваколатдор таъсир намерасонанд ба ҳукумати федеролӣ ё кредити ҷамъиятии давлат; бо донишномаи Конгресси Миллӣ. Шаҳри Буэнос Айрес режими барои ин мақсад муқарраршуда дорад.
Artículo 124.- Las provincias podrán crear regiones para el desarrollo económico y social y establecer órganos con facultades para el cumplimiento de sus fines y podrán también celebrar convenios internacionales en tanto no sean incompatibles con la política exterior de la Nación y no afecten las facultades delegadas al Gobierno federal o el crédito público de la Nación; con conocimiento del Congreso Nacional. La ciudad de Buenos Aires tendrá el régimen que se establezca a tal efecto.


Вилоятҳо домени аслии захираҳои табиӣ доранд, ки дар ҳудуди онҳо мавҷуданд.
Corresponde a las provincias el dominio originario de los recursos naturales existentes en su territorio.


Моддаи 125. Воҳиди шартномаҳои якҷоя барои мақсадҳои маъмурияти адлия, манфиатҳои иқтисодӣ ва корҳои коммуналии умумӣ, бо дониши Конгресси федералии Федератсияи Русия қарор доранд; ва рушди саноати, муҳоҷират, сохтмони роҳҳои оҳан ва каналҳои гузариш, колонизатсияи заминҳои фонди давлатӣ, ҷорӣ ва ташаккули саноати нав, воридоти сармояи хориҷӣ ва дарёфти дарёҳои он бо қонунҳои муҳофизатӣ барои ин мақсадҳо , ва бо захираҳои худ.
Artículo 125.- Las provincias pueden celebrar tratados parciales para fines de administración de justicia, de intereses económicos y trabajos de utilidad común, con conocimiento del Congreso Federal; y promover su industria, la inmigración, la construcción de ferrocarriles y canales navegables, la colonización de tierras de propiedad provincial, la introducción y establecimiento de nuevas industrias, la importación de capitales extranjeros y la exploración de sus ríos, por leyes protectoras de estos fines, y con sus recursos propios.


Вилоятҳо ва шаҳрҳои Буэнос Айрес метавонанд барои кормандони давлатӣ ва мутахассисон барои агентиҳои иҷтимоӣ нигоҳ дошта шаванд; ва пешрафти иқтисодиёт, рушди инсон, фароҳам овардани ҷойҳои нави корӣ, маориф, илм, дониш ва фарҳанг.
Las provincias y la ciudad de Buenos Aires pueden conservar organismos de seguridad social para los empleados públicos y los profesionales; y promover el progreso económico, el desarrollo humano, la generación de empleo, la educación, la ciencia, el conocimiento y la cultura.


Моддаи 126. Маќомоти ваколатдори ваколатдори давлатї ба маќомоти давлатї иљозат намедињанд. Онҳо наметавонанд шартномаҳои қисмии дорои хусусияти сиёсӣ дошта бошанд; на қонунҳои тиҷоратӣ, инчунин дохилии дохилӣ ё берунӣ; на муқаррароти муваққатӣ; на пул; банақшагирӣ аз бонкҳои дорои қобилияти додани пули нақд, бе иҷозати Конгресс Федералӣ; Пас аз анҷуман онҳоро раисикунонии кодексҳои гражданӣ, тиҷоратӣ, ҷазоӣ ва коркарди канданиҳои фоиданок муайян намекунад; ё махсусан қонунҳо оид ба шаҳрвандӣ ва табъизӣ, муфлисшавӣ, асъори қалбакӣ ё ҳуҷҷатҳои давлатӣ; ва ҳуқуқҳои tonnage муқаррар накардаанд; На ҳаргиз қасд надоштан ба ҷанг ё баровардани артиши ҷанг, ба истиснои ҳолатҳои ишғоли хориҷӣ ва ё хатаре, ки то ба охир расонидани он ба давлати федералӣ ҳисоб намеёбад; на намояндаҳои хориҷӣ фиристода мешавад ё на.
Artículo 126.- Las provincias no ejercen el poder delegado a la Nación. No pueden celebrar tratados parciales de carácter político; ni expedir leyes sobre comercio, o navegación interior o exterior; ni establecer aduanas provinciales; ni acuñar moneda; ni establecer bancos con facultad de emitir billetes, sin autorización del Congreso Federal; ni dictar los Códigos Civil, Comercial, Penal y de Minería, después que el Congreso los haya sancionado; ni dictar especialmente leyes sobre ciudadanía y naturalización, bancarrotas, falsificación de moneda o documentos del Estado; ni establecer derechos de tonelaje; ni armar buques de guerra o levantar ejércitos, salvo el caso de invasión exterior o de un peligro tan inminente que no admita dilación dando luego cuenta al Gobierno federal; ni nombrar o recibir agentes extranjeros.


Моддаи 127. Ҳеҷ давлате наметавонад дар бораи дигар мақомот эълон кунад ё ҷанг кунад. Шикоятҳо бояд ба Суди Олии Олмон пешниҳод карда шаванд ва аз ҷониби он қарор гиранд. Ақибнишинии онҳо дар амалҳои ҷанги шаҳрвандӣ, ки ҳамчун фоҷиа ва шӯриш тасвир шудаанд, ки ҳукумати федералӣ бояд қонунӣ ва поймол карда шавад.
Artículo 127.- Ninguna provincia puede declarar, ni hacer la guerra a otra provincia. Sus quejas deben ser sometidas a la Corte Suprema de Justicia y dirimidas por ella. Sus hostilidades de hecho son actos de guerra civil, calificados de sedición o asonada, que el Gobierno federal debe sofocar y reprimir conforme a la ley.


Моддаи 128. Роҳбарони вилоятҳо намояндаҳои табиии Ҳукумати федералӣ оид ба иҷрои Конститутсия ва қонунҳои миллӣ мебошанд.
Artículo 128.- Los gobernadores de provincia son agentes naturales del Gobierno federal para hacer cumplir la Constitución y las leyes de la Nación.


Моддаи 129. Шаҳри Буэнос Айрес режими низомии худро бо салоҳиятҳои худ ва қонунгузориҳо дорад ва роҳбари ҳукумат мустақиман аз ҷониби шаҳр интихоб хоҳад шуд.
Artículo 129.- La ciudad de Buenos Aires tendrá un régimen de Gobierno autónomo con facultades propias de legislación y jurisdicción, y su jefe de gobierno será elegido directamente por el pueblo de la ciudad.


Қонун ба манфиати давлати миллӣ кафолат медиҳад, дар ҳоле ки шаҳри Буэнос-Айрес пойтахти кишвар мебошад.
Una ley garantizará los intereses del Estado nacional mientras la ciudad de Buenos Aires sea capital de la Nación.


Дар чаҳорчӯбаи муқаррароти ин модда, Конгресси Миллӣ сокинони шаҳри Буэнос Айресро даъват мекунад, то ин ки тавассути намояндагонашон ин мақсадро интихоб кунанд, онҳо мақоми ташкилии муассисаҳои худро донанд.
En el marco de lo dispuesto en este artículo, el Congreso de la Nación convocará a los habitantes de la ciudad de Buenos Aires para que, mediante los representantes que elijan a ese efecto, dicten el estatuto organizativo de sus instituciones.


МУҚАРРАРОТИ ИЛМӢ
DISPOSICIONES TRANSITORIAS


Якум Аргентиния кишвари соҳибистиқлоли худро қонунӣ ва қобили қабули худро ба Малвинас, Ҷанубии Ҷанубӣ ва Ҷанубии Ҷанубӣ ва минтақаҳои дахлдори баҳрӣ ва изолятсионӣ танзим мекунад, зеро он қисми ҷудонашавандаи қаламрави миллӣ мебошад.
Primera. La Nación Argentina ratifica su legítima e imprescriptible soberanía sobre las islas Malvinas, Georgias del Sur y Sandwich del Sur y los espacios marítimos e insulares correspondientes, por ser parte integrante del territorio nacional.


Барҳам додани ин минтақаҳо ва истифодаи пурраи ҳокимияти давлатӣ, риояи ҳаёти сокинони он ва мутобиқи принсипҳои ҳуқуқи байналмилалӣ, ҳадафи доимӣ ва ғайриинсофонаи халқҳои Аргентина мебошад.
La recuperación de dichos territorios y el ejercicio pleno de la soberanía, respetando el modo de vida de sus habitantes, y conforme a los principios del derecho internacional, constituyen un objetivo permanente e irrenunciable del pueblo argentino.


Дуюм. Амали мусбии дар моддаи 37 дар банди охирин зикргардида, аз лаҳзаи қабули ин Конститутсия камтар аз оне, ки қонун муайян кардааст, камтар аз он буда наметавонад.
Segunda. Las acciones positivas a que alude el Artículo 37 en su último párrafo no podrán ser inferiores a las vigentes al tiempo de sancionarse esta Constitución y durarán lo que la ley determine.


(Мувофиқи моддаи 37)
(Corresponde al Artículo 37)


Сеюм. Қонуне, ки амалияи ташаббуси маъхазро танзим мекунад, бояд дар давоми ҳашт моҳе, ки ин санҷиш тасдиқ карда шавад, тасдиқ карда шавад.
Tercera. La ley que reglamente el ejercicio de la iniciativa popular deberá ser aprobada dentro de los dieciocho meses de esta sanción.


(Мутобиқи моддаи 39)
(Corresponde al Artículo 39)


Чорум Аъзои кунунии сенатори миллӣ то ба итмом расидани мандат, ки ба ҳар яки онҳо мувофиқат мекунад, идора мешавад.
Cuarta. Los actuales integrantes del Senado de la Nación desempeñarán su cargo hasta la extinción del mandato correspondiente a cada uno.


Дар сурати такмил додани сеяки сенатори навадуму навадум, бо гузашти мӯҳлати ваколати ҳамаи сенаторҳо, ки дар ҳаштоду ҳаштоду шаш интихобшуда интихоб мешавад, сенатор сеюм барои ҳар як қонунгузорӣ таъин карда мешавад. Маҷмӯи сенаторҳо барои ҳар як ноҳия имконпазир аст, то ин ки ду ҷой барои ҳизбҳои сиёсӣ ё ассосиатсияҳои интихоботӣ, ки шумораи зиёди аъзоёни қонунгузориро доранд, ва ҳизби сиёсӣ ё дигар ҳизбҳои сиёсӣ дар шумораи аъзои он. Дар сурати якҷоя, ҳизби сиёсӣ ё иттиҳоди интихоботӣ, ки аксари овозҳоро дар интихоботи пештараи қонунгузорие, ки қонунгузории пешинаи пешина доранд, бартараф хоҳанд кард.
En ocasión de renovarse un tercio del Senado en mil novecientos noventa y cinco, por finalización de los mandatos de todos los senadores elegidos en mil novecientos ochenta y seis, será designado además un tercer senador por distrito por cada Legislatura. El conjunto de los senadores por cada distrito se integrará, en lo posible, de modo que correspondan dos bancas al partido político o alianza electoral que tenga el mayor número de miembros en la legislatura, y la restante al partido político o alianza electoral que le siga en número de miembros de ella. En caso de empate, se hará prevalecer al partido político o alianza electoral que hubiera obtenido mayor cantidad de sufragios en la elección legislativa provincial inmediata anterior.


Интихоби сенаторҳо, ки мӯҳлати мӯҳлати навадуму ҳаштодумро иваз мекунанд, инчунин интихоби шахсоне, ки сенаторҳои ҷорӣ доранд, дар сурати татбиқи моддаи 62 аз ин қоидаҳои таъини таъин карда мешаванд. Бо вуҷуди ин, ҳизби сиёсӣ ё иттиҳоди интихоботӣ, ки шумораи зиёди аъзоёни қонунро дар вақти интихоби сенатор, дорои шумораи зиёди аъзоҳо дорад, ҳақ дорад, ки номзади худро пешбарӣ кунад, танҳо бо маҳдудиятҳое, ки се сенаторони ҳамон ҳизб интихоб намешаванд. иттиҳоди сиёсӣ ё интихоботӣ.
La elección de los senadores que reemplacen a aquellos cuyos mandatos vencen en mil novecientos noventa y ocho, así como la elección de quien reemplace a cualquiera de los actuales senadores en caso de aplicación del Artículo 62, se hará por estas mismas reglas de designación. Empero, el partido político o alianza electoral que tenga el mayor número de miembros en la Legislatura al tiempo de la elección del senador, tendrá derecho a que sea elegido su candidato, con la sola limitación de que no resulten los tres senadores de un mismo partido político o alianza electoral.


Ин қоидаҳо инчунин ба интихоби сенаторҳо аз ҷониби Буэнос Айрес, аз ҷониби нозирони интихоботӣ дар ҳафтоду панҷяку панҷоҳу ҳаштоду сию ҳаштум, аз ҷониби мақоми қонунии шаҳр татбиқ карда мешаванд.
Estas reglas serán también aplicables a la elección de los senadores por la ciudad de Buenos Aires, en mil novecientos noventa y cinco por el cuerpo electoral, y en mil novecientos noventa y ocho, por el órgano legislativo de la ciudad.


Интихоби ҳамаи сенаторҳо, ки дар ин банд ишора шудаанд, бо лаззат бурдани на камтар аз шаш ва на зиёда аз 90 рӯз дар лаҳзаи он, ки сенатор бояд вазифаи худро иҷро кунад.
La elección de todos los senadores a que se refiere esta cláusula se llevará a cabo con una anticipación no menor de sesenta ni mayor de noventa días al momento en que el senador deba asumir su función.


Дар ҳама ҳолатҳо, номзадҳо барои сенаторҳо аз ҷониби ҳизбҳои сиёсӣ ё иттифоқҳои интихоботӣ пешниҳод карда мешаванд. Иҷрои талаботи қонунӣ ва қонуние, ки номзад пешбаришуда эълон карда мешавад, аз тарафи Суди Агентии миллӣ тасдиқ карда шуда, ба қонунгузорӣ муроҷиат карда мешавад.
En todos los casos, los candidatos a senadores serán propuestos por los partidos políticos o alianzas electorales. El cumplimiento de las exigencias legales y estatutarias para ser proclamado candidato será certificado por la Justicia Electoral Nacional y comunicado a la Legislatura.


Ҳангоме, ки сенаторҳои миллӣ интихоб мешаванд, алтернативаи таъиншуда таъин карда мешавад, ки дар ҳолатҳои пешбининамудаи моддаи 62 қабул карда мешаванд.
Toda vez que se elija un senador nacional se designará un suplente, quien asumirá en los casos del Artículo 62.


Вазифаҳои сенаторҳое, ки бо истифодаи ин функсияҳои муваққатӣ интихоб карда мешаванд, то 9 декабри соли дуюми давомнокро ташкил медиҳанд.
Los mandatos de los senadores elegidos por aplicación de esta cláusula transitoria durarán hasta el nueve de diciembre del dos mil uno.


(Мутобиқи моддаи 54)
(Corresponde al Artículo 54)


Панҷум Ҳамаи аъзоёни Сенат тибқи тартибе, ки дар моддаи 54 нишон дода шудаанд, дар давоми ду моҳи пеш аз моҳи декабри соли дуюми қарни бистум, баъд аз ҳама вохӯрӣ, ки бояд дар дуюми якум ва дуюм .
Quinta. Todos los integrantes del Senado serán elegidos en la forma indicada en el Artículo 54 dentro de los dos meses anteriores al diez de diciembre del dos mil uno, decidiéndose por la suerte, luego que todos se reúnan, quienes deban salir en el primero y segundo bienio.


(Мутобиқи моддаи 56)
(Corresponde al Artículo 56)


Шашум Раванди якҷоя дар асоси муқаррароти инклюзив 2-уми моддаи 75 ва низомномаи агенти федералии андоз дар охири соли 1996 таъсис дода мешавад; тақсимоти ваколатҳо, хидматҳо ва вазифаҳое, ки барои санҷиши ин ислоҳот татбиқ карда мешаванд, бе тасдиқи санади дахлдор беэътибор набошанд; ҳамчунин имкон надодани тақсимоти захираҳо, ки дар натиҷаи санҷиши ислоҳоти мазкур аз ҳисоби маблағҳои вилоятҳо ва дар ҳар ду ҳолат то он вақте, ки низоми иштироки мазкур ҳамроҳ карда мешавад, тағйир дода мешавад.
Sexta. Un régimen de coparticipación conforme lo dispuesto en el inc. 2 del Artículo 75 y la reglamentación del organismo fiscal federal, serán establecidos antes de la finalización del año 1996; la distribución de competencias, servicios y funciones vigentes a la sanción de esta reforma, no podrá modificarse sin la aprobación de la provincia interesada; tampoco podrá modificarse en desmedro de las provincias la distribución de recursos vigente a la sanción de esta reforma y en ambos casos hasta el dictado del mencionado régimen de coparticipación.


Ин фасл ба дархости маъмурӣ ё судӣ, ки аз ихтилофҳо дар тақсимоти салоҳиятҳо, хидматҳо, функсияҳо ё захираҳо байни давлатҳо ва вилоятҳо вобаста нестанд, таъсир намерасонад.
La presente cláusula no afecta los reclamos administrativos o judiciales en trámite originados por diferencias por distribución de competencias, servicios, funciones o recursos entre la Nación y las provincias.


(Мутобиқи моддаи 75, банди 2).
(Corresponde al Artículo 75 inc. 2).


Ҳафтум Конгресс дар шаҳри Буэнос Айрес амал мекунад, то он даме, ки сармояи миллии давлатҳои сиёсие, ки дар асоси моддаи 129 нигоҳ дошта мешаванд, амал мекунанд.
Séptima. El Congreso ejercerá en la ciudad de Buenos Aires mientras sea capital de la Nación las atribuciones legislativas que conserve con arreglo al Artículo 129.


(Мутобиқи Моддаи 75-уми ҳамин модда).
(Corresponde al Artículo 75 inc. 30).


Сеюм Қонунгузории қаблӣ мавҷуданд, ки даврае, ки барои иҷрои он муқаррар нагардидааст, панҷ сол пас аз санаи эътидоли ин муқаррарот ба охир мерасад, ба истиснои он ки Конгресси миллии миллӣ бо қонуни нав тасдиқ мекунад.
Octava. La legislación delegada preexistente que no contenga plazo establecido para su ejercicio caducará a los cinco años de la vigencia de esta disposición excepto aquella que el Congreso de la Nación ratifique expresamente por una nueva ley.


(Мувофиқи моддаи 76).
(Corresponde al Artículo 76).


Дуюм Мандати Президент дар амалия дар лаҳзаҳои санҷиши ислоҳоти мазкур исбот карда мешавад.
Novena. El mandato del presidente en ejercicio al momento de sancionarse esta reforma deberá ser considerado como primer período.


(Мутобиқи моддаи 90)
(Corresponde al Artículo 90)


Даҳум Вазифаи Президенти кишвар, ки 8 июли соли 1995 ба вазифаи ишғолкардааш амал мекунад, 10 декабри соли 1999 қатъ мегардад.
Décima. El mandato del Presidente de la Nación que asuma su cargo el 8 de julio de 1995 se extinguirá el 10 de diciembre de 1999.


(Мутобиқи моддаи 90)
(Corresponde al Artículo 90)


Суроға Мўҳлати таъиншуда ва мӯҳлати маҳдуд, ки дар моддаи 99-и ҳамин модда пешбинӣ шудааст. 4 пас аз гузаштани ислоҳоти конститутсионӣ 5 сол эътибор пайдо мекунад.
Undécimo. La caducidad de los nombramientos y la duración limitada previstas en el Artículo 99 inc. 4 entrarán en vigencia a los cinco años de la sanción de esta reforma constitucional.


(Мувофиқи моддаи 99 дохил 4)
(Corresponde al Artículo 99 inc. 4)


Дуюм. Рӯйхатҳо дар санъат. 100 ва 101 қисми чоруми қисми дуюми қисми дуюми ҳамин Конститутсия, ки ба сарони Девони Вазирон ворид карда шудааст, 8 июли соли 1995 эътибор пайдо мекунад.
Duodécima. Las prescripciones establecidas en los arts. 100 y 101 del capítulo cuarto de la sección segunda de la segunda parte de esta Constitución referidas al jefe de gabinete de ministros, entrarán en vigencia el 8 de julio de 1995.


Роҳбари вазорати корҳои хориҷӣ аввалин маротиба аз 8 июли соли 1995 то санаи мазкур таъин карда мешавад, ваколатҳои онҳо аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад.
El jefe de gabinete de ministros será designado por primera vez el 8 de julio de 1995 hasta esa fecha sus facultades serán ejercitadas por el Presidente de la República.


(Мутобиқи моддаҳои 99, 7, 100 ва 101)
(Corresponde a los arts. 99 inc. 7, 100 y 101.)


13-уми май Аз сеюниму шаш рӯз амали эътибори ин ислоҳот, судяҳои поёнӣ бо тартиби муқаррарнамудаи ҳамин Конвент таъин карда мешаванд. То он вақте, ки система ҷорӣ карда мешавад.
Decimotercera. A partir de los trescientos sesenta días de la vigencia de esta reforma los magistrados inferiores solamente podrán ser designados por el procedimiento previsto en la presente Constitución. Hasta tanto se aplicará el sistema vigente con anterioridad.


(Мутобиқи моддаи 114)
(Corresponde al Artículo 114)


Чордаҳум. Ҳолатҳое, ки пеш аз Палатаи депутатҳо ҳангоми насби Шўрои диссертатсия ба онҳо барои мақсадҳои дохилӣ ирсол карда мешаванд, фиристода мешаванд. 5 Моддаи 114. Онҳое, ки ба Сенат ворид шудаанд, то он даме, ки қатъияташонро идома медиҳанд.
Decimocuarta. Las causas en trámite ante la Cámara de Diputados al momento de instalarse el Consejo de la Magistratura, les serán remitidas a efectos del inc. 5 del Artículo 114. Las ingresadas en el Senado continuarán allí hasta su terminación.


(Мутобиқи моддаи 115)
(Corresponde al Artículo 115)


Панҷум. То он ваколатҳои аз низоми нави мустақилияти шаҳри Буэнос-Ате рухдодашуда, Конгресс қонунҳои истисноӣ дар қаламрави он, дар баробари ин, ба андозае,
Decimoquinta. Hasta tanto se constituyan los poderes que surjan del nuevo régimen de autonomía de la ciudad de Buenos Aires, el Congreso ejercerá una legislación exclusiva sobre su territorio, en los mismos términos que hasta la sanción de la presente.


Роҳбари Ҳукумат дар давоми сол ҳазорҳо нӯҳ саду наваду панҷум интихоб карда мешавад.
El jefe de Gobierno será elegido durante el año mil novecientos noventa y cinco.


Қонуни дар сархатҳои дуюм ва сеюми моддаи 129 пешбинигардида аз таърихи эътиборноки ин Конститутсия дар давоми ду ва ё ба ҳафтоду панҷ рӯз баста мешавад.
La ley prevista en los párrafos segundo y tercero del Artículo 129, deberá ser sancionada dentro del plazo de doscientos setenta días a partir de la vigencia de esta Constitución


То он даме, ки қонуни ташкилӣ дода шудааст, таъин ва бартараф кардани судяҳо аз шаҳри Буэнос Айрес бо муқаррароти санъати тасвир карда мешавад. 114 ва 115 ин Конститутсия.
Hasta tanto se haya dictado el estatuto organizativo la designación y remoción de los jueces de la ciudad de Buenos Aires se regirá por las disposiciones de los arts. 114 y 115 de esta Constitución.


(Мувофиқи моддаи 129)
(Corresponde al Artículo 129)


Шашум. Ин ислоҳот рӯзи баъди нашри он эътибор пайдо мекунад. Аъзои Конвенсияи Конститутсионӣ, Президенти Аргентина, президентҳои Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Суди Олии Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 24 августи соли 1994, дар Палаки Сан-Хосе, Консептион Уругвай, вилояти Иврит Рис.
Decimosexta. Esta reforma entra en vigencia al día siguiente de su publicación. Los miembros de la Convención Constituyente, el presidente de la Nación Argentina, los presidentes de las Cámaras Legislativas y el presidente de la Corte Suprema de Justicia prestan juramento en un mismo acto el día 24 de agosto de 1994, en el Palacio San José, Concepción del Uruguay, provincia de Entre Ríos.


Ҳар як қудрати давлат ва мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва шаҳру ноҳияҳо барои ташкили ин Конститутсия зарурати зарурӣ барои аъзои он ва мансабдорон заруранд
Cada poder del Estado y las autoridades provinciales y municipales disponen lo necesario para que sus miembros y funcionarios juren esta Constitución


Ҳафтум Матни муташаккили конститутсионӣ, ки Конвенсияи Конститутсионӣ муқаррар кардааст, иваз карда мешавад.
Decimoséptima. El texto constitucional ordenado, sancionado por esta Convención Constituyente, reemplaza al hasta ahora vigente.


Дар ҷаласаи Шўрои миллии Конвенсия, дар ш. САФА, МАЪЛУМОТҲОИ ҲАМКОРИҲОИ АСОСИИ АВРУПО АЗ ТАЪРИХИ АВТОМОБИЛГАРДОНИ МЕҲНАТӢ ВА ДИГАР
DADA EN LA SALA DE SESIONES DE LA CONVENCIÓN NACIONAL CONSTITUYENTE, EN LA CIUDAD DE SANTA FE, A LOS VEINTIDÓS DÍAS DEL MES DE AGOSTO DEL AÑO MIL NOVECIENTOS NOVENTA Y CUATRO.


Моддаи 2 - матн, ки дар моддаи 1 Қонуни мазкур омадааст, ҳамаи муқаррароти конститутсионӣ, ки Конвенсияи миллии муқаддамотии дар шаҳрҳои Санта Фе ва Paraná, ки дар соли 1994 ҷамъ оварда шудаанд, аз ҷумла дар моддаи 77, қисми дуюм дар иҷлосияи 1 августи соли 1994, ки дар он омадааст:
ARTICULO 2º.- El texto transcripto en el Artículo 1º de la presente ley incluye todas las disposiciones constitucionales sancionadas por la Convención Nacional Constituyente reunida en las ciudades de Santa Fe y Paraná en el año 1994, comprendiendo como Artículo 77, segunda parte, la aprobada en la sesión del primero de agosto de 1994 que expresa:


Бюллетенҳои тағйирёбии режими интихоботӣ ва ҳизбҳои сиёсӣ бояд аз ҷониби аксарияти мутлақи умумии аъзоёни ҳизбҳо тасдиқ карда шаванд.
Los proyectos de ley que modifiquen el régimen electoral y de partidos políticos deberán ser aprobados por mayoría absoluta del total de los miembros de las Cámaras.


ARTICLE 3º.- Бюллетени расмӣ нашр карда шавад.
ARTICULO 3º.- Publíquese en el Boletín Oficial.


ARTICLE 4º.- Ба идораи иҷроия муроҷиат кунед
ARTICULO 4º.- Comuníquese al Poder Ejecutivo


Дар якҷоягӣ бо Конвенсияи ARGENTINE, дар бораи BUENOS AIRES, ПРЕЗИДЕНТҲОИ МОЛИЯИ ДУШАНБЕ ДУШАНБЕ ДУШАНБЕ НАМЕКУНАНД
DADA EN LA SALA DE SESIONES DEL CONGRESO ARGENTINO, EN BUENOS AIRES, A LOS QUINCE DIAS DEL MES DE DICIEMBRE DEL AÑO MIL NOVECIENTOS NOVENTA Y CUATRO.